Αναρτήσεις

Προβολή αναρτήσεων από Οκτώβριος, 2016

Οι πολιτικές πεποιθήσεις του Αισχύλου

Εικόνα

Πώς πέθανε ο Μίνωας και η τρίτη φυλή των Κρητών

Εικόνα
Η εικοστή πέμπτη ιστορία του Κόνωνος μας αφηγείται πώς σκοτώθηκε ο Μίνωας, ο γιος του Δία και της Ευρώπης, βασιλιάς της Κρήτης, όταν αναζητώντας τον Δαίδαλο, έφτασε με τα πλοία του στη Σικανία, η οποία ονομάζεται σήμερα Σικελία. Ο Μίνωας θανατώθηκε από τις θυγατέρες του Κωκάλου, ο οποίος ήταν βασιλιάς των Σικελών. Οι Κρήτες πολέμησαν με τους Σικελούς υπέρ του βασιλιά τους, αλλά ηττήθηκαν. Καθώς επέστρεφαν, παρασύρθηκαν εξαιτίας μιας καταιγίδας στη χώρα των Ιαπύγων, όπου και ίδρυσαν έναν οικισμό και έγιναν Ιάπυγες αντί για Κρήτες. Έπειτα από κάποιο χρονικό διάστημα μια ομάδα από αυτούς, έχοντας εξοριστεί από τη χώρα τους μετά από κάποια εξέγερση, έλαβαν χρησμό ότι πρέπει να ιδρύσουν οικισμό, στο μέρος που θα τους δώσει κάποιος γη και νερό. Μ’ αυτό τον τρόπο κατοίκησαν την χώρα των Βοττιαίων. Γιατί εκεί ήταν κάποια παιδιά που έπαιζαν και έφτιαχναν από πηλό ομοιώματα από ψωμιά και άλλα φαγητά. Όταν τους ζήτησαν να τους δώσουν  φαγητό, εκείνα τους έδωσαν αντί για ψωμιά τα πήλινα ψωμιά. Τό…

Ορισμοί του Ερμή του Τρισμέγιστου στον Ασκληπιό: μετάφραση, σχολιασμός και ερμηνεία ολόκληρης της πραγματείας

Εικόνα
ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣΗ πραγματεία που μεταφράζεται, ερμηνεύεται και σχολιάζεται παρακάτω έχει τον τίτλο «Ορισμοί του Ερμή στον γιο του, τον Ασκληπιό» και ανήκει στην πλούσια ερμητική παράδοση. Ήταν κάποτε γραμμένη στα Ελληνικά, αλλά σώζεται ολόκληρη μόνο στην αρμενική της μετάφραση, η editioprincepsτης οποίας έγινε μόλις το 1956, οπότε και το κείμενο έγινε γνωστό στο ευρύτερο κοινό, αλλά και στους ίδιους τους ειδικούς.Η αρμενική μετάφραση των Ορισμών του Ερμή του Τρισμέγιστου προέρχεται από το δεύτερο μισό του 6ου αιώνα μ.Χ. Αποτελεί έργο της λεγόμενης ελληνίζουσας σχολής, η οποία στις μεταφράσεις της των ελληνικών κειμένων επιζητεί να μεταφέρει στην αρμενική γλώσσα τους μορφολογικούς και συντακτικούς τρόπους της ελληνικής γλώσσας, για να διευκολύνει τους Αρμένιους στη μελέτη της επιστημονικής γραμματείας. Οι σπουδές της γραμματικής, των μαθηματικών, της αστρονομίας και της φιλοσοφίας είχαν ένα διπλό στόχο: αφενός οι ελληνίζουσες μεταφράσεις παρείχαν στον αρμενικό κλήρο τα απαραίτητα δι…

Το φάντασμα του Αίαντα και η θεραπεία του Στησίχορου από το πνεύμα της Ελένης

Εικόνα
Η δέκατη όγδοη ιστορία του Κόνωνα μας αναφέρει ότι καθώς ο Αίαντας σχετιζόταν με τους Λοκρούς, αυτοί συνήθιζαν να αφήνουν έναν κενό χώρο στις γραμμές τους, στον οποίο να μπορεί να στέκεται ο Αίαντας σαν να ήταν εκεί. Έτσι λοιπόν όταν σχημάτισαν τις γραμμές τους στη μάχη εναντίον των κατοίκων του Κρότωνος και ο Αυτολέων ο Κροτωνιάτης θέλησε να περάσει από το σημείο που είχε αφεθεί κενό και να περικυκλώσει τον εχθρό, τραυματίστηκε στον μηρό από ένα φάντασμα και απωθήθηκε. Η κατάστασή του επιδεινώθηκε και υπέφερε από γάγγραινα, έως ότου ανταποκρινόμενος σ’ έναν χρησμό πήγε στο νησί του Αχιλλέα στον Εύξεινο Πόντο, το οποίο βρίσκεται πέρα από την ταυρική χερσόνησο, καθώς κάποιος περνά πλέοντας πέρα από τον Ίστρο. Όταν έφτασε λοιπόν εκεί, έκανε προσφορές και στους άλλους ήρωες, αλλά ιδιαίτερα στο πνεύμα του Αίαντα του Λοκρού, και θεραπεύτηκε. Καθώς αναχωρούσε από εκεί, η Ελένη τον διέταξε να συμβουλέψει τον Στησίχορο να συνθέσει μία παλινωδία γι’ αυτήν, εάν νοιαζόταν για τα μάτια του. Ο Στη…

Ο χάλκινος 3ος ναός του Απόλλωνα στους Δελφούς και η εξαφάνισή του

Εικόνα
Ο περιηγητής Παυσανίας, σε ένα από τα πιο ενδιαφέροντα χωρία του έργου του Ελλάδος περιήγησις (10.5.5 κ.εξ.), καταγράφει τις κυριότερες παραδόσεις που σχετίζονταν με την πρώιμη ιστορία του δελφικού μαντείου. Ο Παυσανίας μάς πληροφορεί ότι σύμφωνα με τους κατοίκους των Δελφών στην πιο αρχαία του φάση το μαντείο ανήκε στην Γη, ενώ ως μάντισσα για λογαριασμό της θεάς ενεργούσε η Δαφνίδα, μία από τις νύμφες που κατοικούσαν στο βουνό του Παρνασσού. Κατά την άποψη όμως του Μουσαίου, ο οποίος συνέγραψε ένα έπος με τον τίτλο Ευμολπία, το μαντείο το μοιράζονταν στην αρχή η Γη και ο Ποσειδώνας. Η πρώτη έδινε μαντείες αυτοπροσώπως, ενώ ο Ποσειδώνας είχε ως εκπρόσωπο στα μαντέματά του κάποιον Πύρκωνα. Αργότερα το μαντείο πέρασε στην εξουσία της Θέμιδος, η οποία με τη σειρά της το παρέδωσε στον Απόλλωνα. Ο Ποσειδώνας από την άλλη πήρε ως αντάλλαγμα την Καλαύρεια, ένα νησάκι έξω από τις ακτές της Τροιζήνας, όπου στην αρχαιότητα υπήρχε δωρικός ναός του Ποσειδώνα. Στη συνέχεια ο Παυσανίας μάς πληροφο…

Η "αμαρτωλή" νυχτερινή περιπέτεια μιας κοπέλας

Εικόνα
Το απόσπασμα που ακολουθεί προέρχεται από μίμο της ελληνορωμαϊκής εποχής. Ο κύριος χαρακτήρας είναι μια κοπέλα, ενώ συμμετέχουν ο αδερφός της, η αδερφή της, η τροφός και ο πατέρας της. Στο κομμάτι που σώζεται τον λόγο λαμβάνουν μόνο η πρωταγωνίστρια,  ο αδερφός της και η τροφός. Για κάποιο λόγο η κοπέλα έχει βρεθεί σε δυσχερή θέση και ανακρίνεται από τους συγγενείς της, οι οποίοι οδύρονται. Πιθανώς η νεαρή κρύβει κάποιο ερωτικό ατύχημα που συνέβη στη διάρκεια μιας νυχτερινής γιορτής, πάνω στον ενθουσιασμό του κρασιού και της μουσικής. Οι συγγενείς την πιέζουν να αποκαλύψει τι ακριβώς συνέβη και υπόσχονται να είναι επιεικείς απέναντί της. Δεν ξέρουμε τη συνέχεια του μίμου, αλλά είναι πολύ πιθανό, όπως και σε άλλες αντίστοιχες υποθέσεις που γνωρίζουμε, ότι ο νέος που ενώθηκε με την κοπέλα τη βραδιά της γιορτής είναι πιθανότατα το ίδιο πρόσωπο με το νέο που ήδη αγαπά η κοπέλα. Εάν όντως ισχύει αυτό, τότε η πλοκή θα έμοιαζε πολύ με τους Επιτρέποντες του Μενάνδρου.
[Κοπέλα] Μη γδέρνετε τα σ…

Ο αθλητής Μίλων ο Κροτωνιάτης

Εικόνα
Δεν υπάρχει ίσως άλλος αρχαίος Έλληνας αθλητής με μεγαλύτερη και διαρκέστερη φήμη από τον Μίλωνα τον παλαιστή, ο οποίος καταγόταν από τον Κρότωνα. Υπήρξε νικητής 31 φορές στους τέσσερις κύριους αθλητικούς αγώνες της αρχαίας Ελλάδας.  Στους ολυμπιακούς αγώνες  νίκησε 6 φορές κατά το χρονικό διάστημα ανάμεσα στο 540 και το 516, αλλά ηττήθηκε στην έβδομη απόπειρά του (Παυσανίας  6.14.2-8). Η εξαιρετική του δύναμη υπήρξε το αντικείμενο πολλών ανεκδότων, τα οποία συγκέντρωσε ο Παυσανίας.  Ένα από αυτά τα ανέκδοτα διασώζει και ο Αθήναιος (10.421 f) στηριγμένος στον Φύλαρχο. Σύμφωνα με τον Φύλαρχο ο Μίλων έφαγε έναν ολόκληρο τετράχρονο ταύρο μπροστά στο βωμό του Δία,  αφού τον κουβάλησε στους ώμους του μέσα από τα πλήθη στην Ολυμπία και τον έσφαξε. Γι’ αυτό και ο  ποιητής Δωριεύς έγραψε γι’ αυτόν ένα επίγραμμα. Αυτός ο Δωριεύς μπορεί να ταυτίζεται με κάποιο πρόσωπο που αναφέρεται σε επίγραμμα του Λεωνίδα από τον Τάραντα (6.305). Ο Λεωνίδας υπήρξε σύγχρονος του Φυλάρχου, οπότε η ταύτιση αποτε…

H Αναδυομένη Αφροδίτη του Απελλή: ο πίνακας, η ιστορία, η επίδρασή του

Εικόνα
Αφροδίτη Αναδυομένη στην Πομπηία
Ο  πλέον περίφημος από τους πίνακες του Απελλή ήταν η αναδυόμενη Αφροδίτη στην Κω. Οι κυριότερες αρχαίες πηγές μας για τον πίνακα είναι ο Πλίνιος (ΗΝ 35.87, 91), ο Στράβων (14.2.19) και έξι επιγράμματα, πέντε από τα οποία βρίσκονται στην Παλατινή Ανθολογία (16.178-182)  και ένα  έκτο  σε αποσπασματικό πάπυρο που φυλάσσεται στο Βερολίνο (9.812.6-9 -3ος αιώνας π.Χ.). Ο πίνακας φυσικά έχει χαθεί, ωστόσο ενέπνευσε ένα πλήθος από μικρά αγάλματα της Αφροδίτης, τα οποία την εικονίζουν να πιέζει τα βρεγμένα μαλλιά της με τα χέρια της. Ο πίνακας αρχικά βρισκόταν στο Ασκληπιείο στην Κω, αλλά αργότερα ο Οκταβιανός Αύγουστος τον αφαίρεσε και τον μετακίνησε στη Ρώμη αφιερώνοντάς τον στον Ιούλιο Καίσαρα. Ο Πλίνιος μας πληροφορεί ότι το κάτω μέρος του πίνακα ήταν κατεστραμμένο και ότι δεν υπήρχε κανένας ζωγράφος ικανός να το αποκαταστήσει. Προσθέτει ότι ο Απελλής ξεκίνησε να ζωγραφίζει μία δεύτερη Αφροδίτη στην Κω, αλλά την άφησε ημιτελή, επειδή πέθανε. Ο Κικέρων από…

Ένα επίγραμμα του Αριστοτέλη για τον φίλο του Ερμεία

Εικόνα
Αφιερωμένο στους Δελφούς υπήρχε ένα άγαλμα του Ερμεία, άρχοντα του Αταρνέως. Στη βάση του αγάλματος ο φιλόσοφος Αριστοτέλης έβαλε να χαράξουν ένα επίγραμμα, με το οποίο τιμούσε την μνήμη του Ερμεία. Δεν ήταν το μόνο κείμενο που έγραψε ο μέγας στοχαστής προς τιμήν του στενού του φίλου. Ο εξαίρετος αριστοτελικός ύμνος στην Αρετή είναι αφιερωμένος στο ίδιο πρόσωπο. Ποιος ήταν όμως αυτός ο Ερμείας;  Επρόκειτο για ένα πρόσωπο ταπεινής καταγωγής που ήταν ευνούχος, αλλά κατόρθωσε να αποκτήσει τον έλεγχο της περιοχής του Αταρνέως στην Αιολίδα, και συγκεκριμένα στην ακτή απέναντι από το νησί της Λέσβου.  Έγινε στενός φίλος του Έραστου  και του Κορίσκου, που ήταν μαθητές του Πλάτωνα, αλλά είχαν επιστρέψει από την Αθήνα στην γενέθλια πόλη τους, την Σκήψη της Τρωάδας. Τόσο ο χαρακτήρας του όσο και η πολιτική συμπεριφορά του Ερμεία  βελτιώθηκαν πολύ από αυτή τη συναναστροφή. Στη συνέχεια επεξέτεινε την κυριαρχία του ως την περιοχή της πόλης της Άσσου, την οποία προσπάθησε να μετατρέψει σε κέντρο φ…

Ένας ερωτευμένος μεθύστακας

Εικόνα
Από όστρακο του 2ου ή 1ου αιώνα π.Χ. προέρχονται τα υπολείμματα ενός μίμου στον οποίον κάποιος μεθυσμένος διακατέχεται από το πάθος του έρωτα. Ένα δεύτερο, νηφάλιο πρόσωπο προσπαθεί να τον συγκρατήσει:
[Α]  Ο καημένος είναι μεθυσμένος κι έτσι είναι όλος χαρά.Πρόσεχε, πρόσεχε![Β] (Κάτι κοπέλες ήταν όμορφες), Νύμφες του νερού μ’ ωραίους αστραγάλους.Κι απ’ τις πολλές προπόσεις βακχεύω και χοροπηδώ.[Α] Αλίμονο, ταλαίπωρε![Β] Για πανηγύρι είμαι έτοιμος.Έχω ένα τραύμα αφανέρωτο αγάπης απ’ την Κύπριδα.Ο Έρωτας με συνέλαβε ο γόης. Έπεσε μέσα στην ψυχή μου,με κάνει να χάνω το μυαλό μου.[Α] Έχεις μεθύσει υπερβολικά. Συγκράτησε τον εαυτό σου, να μην πάθεις τίποτα![β]  Άσε με να ορμήσω και μην μου αποσπάς την προσοχή.  Το ομολογώ πως αγαπώ, πως είμαι ερωτευμένος.Ωστόσο δεν παραπονιέμαι. Όλοι μας γενικά δεν αγαπάμετο δώρο της θεάς από την Πάφο και προπαντόςόταν έχουμε πιει κρασί ανέρωτο; Ο Διόνυσος κι ο Έρωτας μαζί με καίνε.Σ’ αυτούς τρόπος δεν υπάρχει ν’ αντισταθεί κανείς.