Παρασκευή, 17 Φεβρουαρίου 2017

Ted Chiang, Η ιστορία του υφαντή που έκλεψε τον εαυτό του (The Merchant and the Alchemist's Gate, 2007)


[Η ιστορία που μεταφράζω παρακάτω είναι εγκιβωτισμένη μέσα σε μια ευρύτερη αφήγηση. Έχει προηγηθεί η ιστορία του Χασάν, ο οποίος πέρασε από την μαγική Πύλη των Χρόνων στο Κάιρο, έργο του αλχημιστή Μπασααράτ, και μεταφέρθηκε 20 χρόνια στο μέλλον, όπου βρήκε τον εαυτό του πλούσιο και ευτυχισμένο. Ακολουθεί η ιστορία του υφαντή Ατζίμπ που δεν είναι το ίδιο χαρούμενη.]
Τίτλος πρωτοτύπου: «Τhe Tale of the Weaver Who Stole from Himself» < Ted Chiang, The Merchant and the Alchemist's Gate, 2007.]

Η ιστορία του υφαντή που έκλεψε τον εαυτό του
Ήταν κάποτε ένας νεαρός υφαντής, ο οποίος ονομαζόταν Ατζίμπ και ο όποιος ζούσε μια μέτρια ζωή φτιάχνοντας χαλιά, αλλά ποθούσε να γευτεί τις πολυτέλειες που απολάμβαναν οι πλούσιοι. Έχοντας ακούσει την ιστορία του Χασάν, πέρασε αμέσως μέσα από την Πύλη των Χρόνων για να αναζητήσει τον γηραιότερο εαυτό του, για τον οποίο θεωρούσε βέβαιο ότι θα ήταν πλούσιος και γενναιόδωρος όσο και ο γηραιότερος Χασάν. Φτάνοντας στο Κάιρο του μέλλοντος, είκοσι χρόνια αργότερα, πήγε στην πλούσια συνοικία της πόλης, την Χαμπανίγια, και ρώτησε τον κόσμο για την κατοικία του Ατζίμπ ιμπν Ταχέρ. Ήταν προετοιμασμένος ώστε αν συναντήσει κάποιον ο οποίος θα γνώριζε τον άνδρα και θα παρατηρούσε την ομοιότητα των χαρακτηριστικών τους, να συστηθεί ως ο γιος του Ατζίμπ, που μόλις έφτασε από τη Δαμασκό. Ωστόσο δεν είχε ποτέ την ευκαιρία να εφαρμόσει αυτό το σχέδιο, επειδή κανένας από αυτούς τους οποίους ρώτησε δεν αναγνώρισε το όνομα.

Σάββατο, 11 Φεβρουαρίου 2017

Τεντ Τσιανγκ (Ted Chiang), Ο Προβλεπτής (τίτλος πρωτοτύπου: What’s Expected of Us)


Ο Ted Chiang είναι πολυβραβευμένος συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας. Κινεζικής καταγωγής και γεννημένος στην Αμερική, είναι συγγραφέας σύντομων ιστοριών και λίγο μεγαλύτερων κειμένων. Το άθροισμα όλων όσων έχει γράψει δεν ξεπερνά τα 15 κείμενα. Με αυτήν την ελάχιστη ποσότητα γραπτών έχει κερδίσει δεκάδες σημαντικά βραβεία επιστημονικής φαντασίας, ανάμεσά τους τέσσερις φορές το βραβείο Hugo και τέσσερις φορές το βραβείο Nebula, που αποτελούν τα πλέον προβεβλημένα στο χώρο. Παγκόσμια γνωστός έγινε κυρίως όταν το 2016 το σύντομο διήγημά του “Story of your life“ αποτέλεσε τη βάση για την ατμοσφαιρική ταινία επιστημονικής φαντασίας “The arrival” με σκηνοθέτη τον Denis Villeneuve (η ταινία είναι εξίσου βαθυστόχαστη όσο και η πρωτότυπη ιστορία. Βλ. για κριτική http://flix.gr/cinema/arrival-review.html). Όσο είμαι σε θέση να γνωρίζω (από ένα πρόχειρο ψάξιμο στη google) στα ελληνικά έχει μεταφραστεί η συλλογή του “Stories of your life and others”, για την οποία πάτα τον σύνδεσμο https://www.politeianet.gr/books/9789600447637-chiang-ted-kedros-istories-tis-zois-sou-264747. Η ιστορία που μεταφράζω εδώ δεν περιλαμβάνεται σ’ αυτή τη συλλογή. Το βασικό της θέμα είναι η οντολογική έλλειψη της ελεύθερης βούλησης, αυταπάτη πάνω στην οποία στηρίχτηκε ο πολιτισμός και η ψευδαίσθηση της ανθρώπινης ταυτότητας.

Ο ΠΡΟΒΛΕΠΤΗΣ

[Τίτλος πρωτοτύπου: What’s Expected of Us]

Αποτελεί μια δύσκολη επιλογή...
Αυτό το μήνυμα είναι μια προειδοποίηση. Παρακαλώ διαβάστε το με προσοχή.
Μέχρι τώρα πιθανώς θα έχετε δει έναν Προβλεπτή. Εκατομμύρια από αυτούς θα έχουν πουληθεί κατά τη στιγμή που διαβάζετε αυτά τα λόγια. Για όσους δεν έχουν δει έναν, πρόκειται για μια μικρή συσκευή, σαν το τηλεχειριστήριο με το οποίο ανοίγεις την πόρτα του αυτοκινήτου σου. Τα μοναδικά του χαρακτηριστικά  είναι ένα κουμπί κι ένα μεγάλο πράσινο φωτάκι. Το φως ανάβει, αν πατήσεις το κουμπί. Πιο συγκεκριμένα: το φως ανάβει ένα δευτερόλεπτο προτού πατήσεις το κουμπί.
Οι περισσότεροι λένε ότι όταν τον δοκιμάζουν για πρώτη φορά, νιώθουν σαν να παίζουν ένα παράξενο παιχνίδι, το οποίο έχει ως σκοπό να πατήσεις το κουμπί, αφού δεις το φως, και το οποίο είναι εύκολο να το παίξεις. Αλλά όταν προσπαθήσεις να παραβιάσεις τους κανόνες, συνειδητοποιείς ότι δεν μπορείς. Αν προσπαθήσεις να πατήσεις το κουμπί δίχως να έχεις δει το φως, το φως εμφανίζεται αμέσως και, ανεξάρτητα από το πόσο γρήγορα θα κάνεις την κίνηση, ποτέ δεν προλαβαίνεις να πατήσεις το κουμπί παρά μόνο αφού έχει περάσει πρώτα ένα δευτερόλεπτο. Αν περιμένεις για το φως, έχοντας σκοπό να μην πατήσεις το κουμπί στη συνέχεια, το φως δεν εμφανίζεται ποτέ. Ό,τι και να κάνεις το φως πάντοτε προηγείται από το πάτημα του κουμπιού. Δεν υπάρχει τρόπος να ξεγελάσεις έναν Προβλεπτή.