Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Αναρτήσεις

Προβολή αναρτήσεων από 2016

Ο θεός των Δελφών ως θεός της διαλεκτικής και η σημασία του δελφικού Ε

Στο επόμενο χωρίο (κεφ. 5-6) από την περίφημη δελφική πραγματεία του Πλουτάρχου Περί τοῦ ΕΙ τοῦ ἐν Δελφοῖς, ένας από τους ομιλητές, ο Θέωνας, στηριγμένος στη σύνδεση του δελφικού Ε με τον υποθετικό σύνδεσμο εἰ (=εάν), καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο Απόλλωνας με τους αμφίσημους χρησμούς του καλεί τους ανθρώπους να χρησιμοποιήσουν τη διαλεκτική μέθοδο και τη δύναμη του υποθετικού συλλογισμού για να τον κατανοήσουν σωστά. Δεν είναι, συνεπώς, απλώς μάντης, αλλά Διδάσκαλος που προτρέπει τον κάθε άνθρωπο να ακολουθήσει το δικό του δρόμο της φώτισης και της αλήθειας. Τούτο το είχε κατανοήσει ήδη ο Όμηρος και ακόμη νωρίτερα ο Ηρακλής, ο Χείρων και ο Άτλαντας:

Πινκ Φλόιντ, "Λάμψε, τρελό διαμάντι" (Pink Floyd, Shine on you crazy diamond)

Λάμψε, τρελό διαμάντι.
Θυμάσαι όταν ήσουν νέος: έλαμπες σαν τον ήλιο. Λάμψε, τρελό διαμάντι. Τώρα υπάρχει ένα βλέμμα στα μάτια σου, σαν μαύρες τρύπες στον ουρανό. Λάμψε, τρελό διαμάντι. Πιάστηκες στα διασταυρούμενα πυρά της παιδικής ηλικίας και της φήμης, παρασυρμένος από την κρύα πνοή του ανέμου. Έλα εσύ, στόχε του μακρινού γέλιου, έλα ξένε, θρύλε, μάρτυρα, και λάμψε! Προσπάθησες να μάθεις το μυστικό πολύ νωρίς, αναζήτησες απελπισμένα το φεγγάρι. Λάμψε, τρελόδιαμάντι. Φοβισμένος απ’ τις σκιές τη νύχτα, εκτεθειμένος στο φως. Λάμψε, τρελό διαμάντι. Ξόδεψες το καλωσόρισμά σου με άσκοπη ακρίβεια, ιππεύοντας την κρύα πνοή του ανέμου. Έλα, ξέφρενε, θεατή οραμάτων, έλα, ζωγράφε, αυλητή, δεσμώτη,  και λάμψε! *** Κανείς δεν ξέρει πού είσαι, πόσο μακριά ή κοντά. Λάμψε, τρελό διαμάντι. Μάζεψε ακόμη πολλές στρώσεις και θα σε συναντήσω εκεί. Λάμψε, τρελό διαμάντι. Και θ’ απολαύσουμε τον θρίαμβο της χτεσινής μέρας, θ’ ανοίξουμε πανιά στην κρύα πνοή του ανέμου. Έλα, παιδί, αγόρι, νικητή κι ηττημένε, έλα, εσύ που σκάβεις για…

Το δαιμόνιο του Σωκράτη και τα γουρούνια των Αθηνών

[Πλούταρχος, Περί του Σωκράτους δαιμονίου 10] [1]Τα πιο πολλά και σημαντικά γεγονότα πρέπει να τα πληροφορηθείτε από τον Σιμμία[2] και τους άλλους εταίρους του Σωκράτη. Όταν όμως ήμουν κι εγώ παρών (τότε που πήγα να συναντήσω το μάντη Ευθύφρονα[3]), έτυχε να βα­δίζει ο Σωκράτης -το θυμάσαι βέβαια, Σιμμία- προς τα πάνω, προς το Σύμβολο[4] και την οικία του Ανδοκίδη,[5] υ­ποβάλλοντας ταυτόχρονα σε ερωτήσεις και προκαλώντας σύγχυση στον Ευθύφρονα με παιχνιδιάρικη διάθεση. Ξαφ­νικά, όμως, αφού στάθηκε και σιώπησε, συγκεντρώθηκε στον εαυτό του για αρκετό χρονικό διάστημα. Κατόπιν γύρισε και πορευόταν μέσα από το δρόμο των κατα­σκευαστών κιβωτίων και καλούσε να γυρίσουν πίσω όσους από τους συντρόφους του είχαν ήδη προχωρήσει μπροστά, λέγοντας ότι τον επισκέφτηκε το δαιμόνιο. Οι περισσότεροι, λοιπόν, επέστρεψαν, ανάμεσα τους κι εγώ ακολουθώ­ντας από κοντά τον Ευθύφρονα. Κάποιοι νέοι, όμως, συ­νέχισαν την πορεία τους ευθεία μπροστά, με σκοπό να δεί­ξουν περιφρόνηση προς το δαιμόνιο του Σωκράτη…

Mario Luzi, 3 ποιήματα

Φύση Η στεριά και σ’ αρμονία μαζί της η θάλασσα κι υπεράνω των πάντων μιαν άλλη θάλασσα, πιο ευτυχής χάρη στη φλόγα των σπουργιτιών τη γοργή και τον δρόμο της αναπαυμένης σελήνης και του ύπνου των γλυκών σωμάτων, που' ναι μισάνοιχτα συνάμα στη ζωή και τον θάνατο- και χάρη στις φωνές αυτές που κατέρχονται δραπετεύοντας από μυστηριώδεις θύρες κι αναπηδούν επάνω μας ωσάν τρελά πουλιά, για να επιστρέψουν στα αρχέγονα νησιά τους τραγουδώντας: εδώ μια κλίνη πορφυρή ετοιμάζεται κι ένα τραγούδι που λικνίζει όσους δεν έχουνε ύπνο- τόσο σκληρή ήταν η πέτρα, τόσοαιχμηρήηαγάπη.
Natura La terra e a lei concorde il mare
e sopra ovunque un mare più giocondo
per la veloce fiamma dei passeri
e la via
della riposante luna e del sonno
dei dolci corpi socchiusi alla vita
e alla morte su un campo;
e per quelle voci che scendono
sfuggendo a misteriose porte e balzano
sopra noi come uccelli folli di tornare
sopra le isole originali cantando:
qui si prepara
un giaciglio di porpora e un canto che culla
per chi non h…

Τρεις Ούγγροι ποιητές, 6 ποιήματα

Sándor Kányádi Ο αιώνιος ποιμένας Σε βάλανε αρχηγό σ’ ένα μαυροντυμένο ποίμνιο, αιώνιε ποιμένα. Κάθεσαι στου μεγάλου ποταμού την άλλη όχθη, όπως κάποτε έκανες στο πλάι του θορυβώδη Δούναβη, ακούγοντας με τα μάτια σου κλειστά, και στο εξής πορεύεσαι για πάντα με γυμνά τα πόδια, όπως σαν ήσουνα παιδί, βαδίζοντας αργά από τον ένα σου βοηθό στον άλλο, από κοπάδι σε κοπάδι συνεχίζεις  ν’ αντηχείς τον μελαγχολικό των κουδουνιών τον ήχο. Εσύ κι οι σύντροφοί σου εξακολουθούν μηνύματα να στέλνουν, με κάθε ηλιοβασίλεμα και κάθε ανατολή πανσέληνου, σ' αυτούς που ακόμη συνεχίζουν να ποιμαίνουν σε τούτη δω την όχθη.
Ανάμεσα σε δύο λεύκες Ανάμεσα σε δύο λευκές, στον λόφο επάνω, τώρα ο ήλιος λέει τον αποχαιρετισμό του. Ακόμη καλοκαίρι είναι, ωστόσο φοβισμένα φύλλα μοιάζουν να νιώθουν πως πλησιάζει η ώρα να πεθάνουν και τρέμει στη σκιά αδύναμο το βουνίσιο γρασίδι. Το δειλινό, χρωματισμένο σαν το μύρτιλο, φέρνει μονάχα έναν παγωμένο τάπητα σαν πέφτει η νύχτα - αυτό ήταν! Ο ήλιος μπορεί να έχει φως ακόμη για να δώσει, όμω…

Υπερφυσικά και αστρονομικά σημεία και τέρατα στo Βιβλίο των Θαυμάτων (The Book of Miracles, Augsburger Wunderbuch), 1550

Το Βιβλίο των Θαυμάτων,το οποίο έκανε την εμφάνισή του μερικά χρόνια πριν και τελικά κατέληξε σε μια ιδιωτική αμερικανική συλλογή, αποτελεί μία από τις πιο εντυπωσιακές νέες ανακαλύψεις στο πεδίο της αναγεννησιακής τέχνης. Πρόκειται για ένα εικονογραφημένο χειρόγραφο, το οποίο σώζεται σχεδόν ακέραιο και το οποίο δημιουργήθηκε στην Σουηβική ελεύθερη αυτοκρατορική πόλη του Augsburg γύρω στα 1550. Αποτελείται από 123 φύλλα με 23 ενθέματα και εικόνες που απεικονίζουν θαυμαστά και συχνά παράξενα ουράνια φαινόμενα, αστερισμούς, πυρκαγιές, ουράνιους πολεμιστές,  κομήτες,   μετεωρίτες,  πολλαπλούς ήλιους και ουράνια τόξα, αιμάτινες βροχές, τερατώδεις γεννήσεις, λοιμούς, κατακλυσμούς και άλλες καταστροφές και συμβάντα. Περιλαμβάνει γεγονότα που από την άποψη της χρονολογίας κυμαίνονται από την αρχή της δημιουργίας και την Παλαιά Διαθήκη, την αρχαία παράδοση και τα μεσαιωνικά χρονικά, έως και γεγονότα που συνέβησαν στο άμεσο παρόν του δημιουργού του βιβλίου. Επιπλέον υπάρχουν απεικονίσεις εμπνε…

Ερμητική τελετουργική προσευχή στον Ύψιστο Πατέρα

Αυτή η σύντομη, σχεδόν άριστα διατηρημένη, ερμητική προσευχή εκφράζει σε προσεκτικά διατυπωμένη λειτουργική γλώσσα την ευγνωμοσύνη κάποιου που έχει λάβει θεοποιό γνώση. Σώζεται σε 3 εκδοχές: στο ελληνικό πρωτότυπο, σε μια λατινική και σε μια κοπτική μετάφραση. Το πλαίσιο της προσευχής είναι διαφορετικό σε κάθε περίπτωση. Στο ελληνικό κείμενο, που ονομάζεται Πάπυρος Mimaut, είναι μέρος μιας ευρύτερης προσευχής ενσωματωμένης σε μια μαγική σύνθεση. Στον λατινικό Ασκληπιό αποτελεί την ολοκλήρωση της πραγματείας. Και στον κοπτικό κώδικα η προσευχή είναι προσαρτημένη ως είδος παραρτήματος σε ένα άλλο ερμητικό κείμενο που προηγείται, την πραγματεία Περί της Ογδοάδος και της Εννεάδος. Αυτό υποδηλώνει ότι η προσευχή ήταν αρχικά ένα ανεξάρτητο κομμάτι της παράδοσης. Η προσευχή είναι ιδιαίτερα σημαντική για τα σαφή αποδεικτικά στοιχεία που παρουσιάζει σχετικά με την ύπαρξη ερμητικών λατρευτικών πρακτικών. Η ίδια η προσευχή αντανακλά λειτουργική χρήση, όπως βεβαιώνει η ισορροπημένη της γλώσσα. Επ…

Ερμή του Τρισμέγιστου: πραγματεία περί της Ογδοάδος και της Εννεάδος (από την απόκρυφη βιβλιοθήκη του Ναγκ Χαμαντί)

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Η πραγματεία Περί της Ογδοάδος και της Εννεάδοςαποτελεί ένα από τα τρία ερμητικά κείμενα που βρέθηκαν στον 6ο κώδικα της κοπτικής βιβλιοθήκης του Ναγκ Χαμαντί. Τα τρία ερμητικά έργα ακολουθούν το ένα το άλλο στο τέλος του κώδικα, ενώ τα κείμενα που προηγούνται έχουν ποικίλη προέλευση και έμπνευση. Το πρώτο από τα τρία κείμενα (NHC VI 6), ο διάλογος Περί της Ογδοάδος και της Εννεάδος, είναι ακριβώς το έργο το οποίο μεταφράζεται και σχολιάζεται παρακάτω. Το δεύτερο ερμητικό κείμενο (NHC VI 7) παραδίδεται χωρίς τίτλο και αποτελεί κοπτική μετάφραση μιας προσευχής που το ελληνικό της πρωτότυπο ανευρίσκεται στον μαγικό πάπυρο PGM III 591-609. Έχει ως επιπλέον παράλληλο την λατινική παράφραση του Ασκληπιού41, ο οποίος με τη σειρά του αποτελεί τη λατινική μετάφραση του χαμένου ελληνόγλωσσου Τέλειου Λόγου. Το τελευταίο ερμητικό κείμενο του κοπτικού κώδικα (NHC VI 8) αποτελεί επίσης ένα απόσπασμα μεταφρασμένο από τον Τέλειο Λόγο και έχει ως παράλληλο τον λατινικό Ασκληπιό 21-…