Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Ο πλους στον Ατλαντικό Ωκεανό του Ορφέα και των Αργοναυτών (Ορφικά Αργοναυτικά)


Η πορεία στον Ατλαντικό περιλαμβάνει 4 στάδια: την Ιερνίδα (-ες) νήσο (-ους)  (Ιέρνη, 1181), το νησί της Δήμητρας (1187-1206), τη χώρα της Κίρκης (1207-1239), την περιοχή των Ηράκλειων στηλών κοντά στις εκβολές του Ταρτησσού και τα ιερά ακρωτήρια του Διονύσου (1242-1245), τα οποία πρέπει να ταυτίζονται με τα ιερά ακρωτήρια που προφητεύει η Αργώ (1167). Η Ιέρνη, γνωστή πιθανώς ήδη από τον 5ο π.Χ. αιώνα, ταυτίζεται κυρίως με την Ιρλανδία, αλλά εδώ πρέπει μάλλον να θεωρηθεί ως ένας γενικός χαρακτηρισμός για τα βρετανικά νησιά. Το νησί της Δήμητρας ανήκει στην ορφική παράδοση που τοποθετούσε την αρπαγή της Περσεφόνης στις ακτές του Ωκεανού (Kern F 43). Ο Στράβων (4.4.6), ακολουθώντας τον Αρτεμίδωρο, αναφέρει ένα νησί κοντά στη Βρετανία αφιερωμένο στη Δήμητρα. Το νησί της Κίρκης τοποθετείται από τον Όμηρο στα ανατολικά όρια του Ωκεανού (μ 3-4), ενώ ο Στράβων φαίνεται να υπονοεί ότι βρίσκεται στη δύση (1.2.10). Σύμφωνα με το Διόδωρο (4.45) η Κίρκη είχε εγκαταλείψει την Κολχίδα για ένα έρημο νησί στον Ωκεανό. Ο Απολλώνιος (3.309-313) τοποθετεί τη μάγισσα στα παράλια της Τυρρηνικής θάλασσας, αλλά προσθέτει ότι έφτασε εκεί με το άρμα του Ήλιου.
            Οι Ηράκλειες στήλες ασφαλώς θέτουν λιγότερα προβλήματα, καθώς είναι πολύ γνωστές, όπως και η πόλη και ο ποταμός Ταρτησσός στα βόρεια των Γαδείρων (Κάδιξ), στο δέλτα του Guadalquivir. Μόνο τα ιερά ακρωτήρια του Διονύσου παρουσιάζουν δυσκολία. Σύμφωνα με το κείμενο (1243-1245) δε βρίσκονται στα ατλαντικά παράλια της Ιβηρικής. Ίσως ο ποιητής προπαγανδίζει εδώ κάποια ορφικοβακχική παράδοση που έδινε το όνομα αυτό στον ίδιο το βράχο του Γιβραλτάρ, για να ανταγωνιστεί την παράδοση που τον συσχέτιζε με τον Ηρακλή. Η ίδια ορφικοβακχική παράδοση απέδιδε στο Διόνυσο την ανέγερση στηλών στην Ινδία, δηλαδή στην Ανατολή, παρόμοιων με τις Ηράκλειες της Δύσης:[1]

1180 Ο Αγκαίος περίτεχνα κινούσε τα πηδάλια,
περνούσαν την Ιερνίδα, το νησί· κι ερχόταν πίσω
ορμητικά και με βροντές κάποια θύελλα μαύρη.
Φούσκωσε αυτή τα πανιά· στο φουσκωμένο κύμα
το πλοίο έτρεχε· κανείς δεν έλπιζε να γλιτώσει.
1185 Γιατί ήταν δωδέκατη η αυγή που ανέτελλε.
Πού τέλος πάντων ήμασταν δε γνώριζε κανένας,
εάν στο τέλος του Ωκεανού που ήσυχα κυλούσε[2]
δεν ένιωθε ο Λυγκέας -μακριά έβλεπε εκείνος-
ένα πευκοφύτευτο νησί, της Δήμητρας παλάτια·
1190 γύρω απ’ αυτά μέγα σύννεφο ήταν σχηματισμένο.
       Μουσαίε συνετέ, το μύθο γι’ αυτά έχεις ακούσει
πώς την Περσεφόνη κάποτε που έκοβε λουλούδια
ξεγέλασαν συγγενείς της μες στο μεγάλο δάσος
και έπειτα ο Πλούτωνας άλογα με μαύρη χαίτη
1195 έζεψε· την κόρη αυτή ανέβασε στ’ αμάξι με νεύμα
κάποιου θεού και μες απ’ το κύμα την πήρε στο παλάτι.[3]
      Τότε εγώ (ο Ορφέας) εμπόδισα προς το νησί να πλεύσει,
σε κάποια ακρογιαλιά του, στο λαμπρό του παλάτι,
όπου με πλοίο δεν μπορούν άνθρωποι να περάσουν.
1200 Γιατί για πλοία αμφίκυρτα λιμάνι δεν υπάρχει,
μόνο βράχος απόκρημνος που περιβάλλει όλα
και δώρα καλά κι ευχάριστα αυτός εκεί παράγει.[4]
Τότε του μελανόπλευρου ο οδηγός του πλοίου
υπάκουσε, μετάστρεψε του πλοίου την πορεία
1205 στρίβοντας το πηδάλιο στ’ αριστερά· το κρατούσε
να μην πάει ολόμπροστα, στα δεξιά να τρέχει.
    [5]Την τρίτη μέρα φτάσαμε στης Κίρκης το παλάτι,          
στη Λυγκαία γη,[6] σε τόπους που θάλασσα τους δέρνει·  
στο γιαλό τότε αράξαμε πολύ καταθλιμμένοι.
1210 Σε βράχους δέσαμε σχοινιά. Ο Ιάσονας τότε
έστειλε τους συντρόφους του να φύγουν απ’ το πλοίο,
επειδή ήθελε να δει αν στη μεγάλη χώρα
κάποιος κατοικεί, να μάθει την πόλη, τους ανθρώπους.
Απ’ την αντίθετη φορά, καθώς έρχονταν, τους βρήκε
1215 μία κόρη, αδελφή του επαρμένου Αιήτη,
του Ήλιου κόρη· Κίρκη την λένε η Αστερόπη
η μάνα της, κι ο μακροθώρητος ο Υπερίων·[7]
γοργά στο πλοίο κατήλθε· θαύμαζαν βλέποντάς την·
από την κεφαλή της μετεωρίζονταν μαλλιά
1220 που έμοιαζαν ολόιδια μ’ ακτίνες φλογισμένες. [8]
Στο πρόσωπο έλαμπε· φλόγας πνοή λαμπύριζε…
…Τους είπε αυτά και πέταξε· και στη μέση του πλοίου
ήταν αγγεία με φαΐ και με ποτά γεμάτα.[9]
1240    Καθώς τότε βιαζόμασταν, φύσαγε ούριο αγέρι.      
Τα παλαμάρια λύσαμε απ’ το νησί εκείνο                           
και σχίζοντας τη θάλασσα πλησιάσαμε στο στόμα       
της Ταρτησσού κι αγγίξαμε του Ηρακλή τις στήλες.
Στου βασιλιά Διόνυσου τα Ιερά Ακρωτήρια
1245 μείναμε το βράδυ· φαγί ποθούσε η ψυχή μας.




[1] Στράβων 3.5.6, Διον. Περ. 623-626, 1164. Ο Διονύσιος ο Περιηγητής (450) εντοπίζει ανακριβώς τα Γάδειρα μεταξύ των στηλών του Ηρακλή και μοιάζει να τοποθετεί στο ίδιο μέρος το «ιερό ακρωτήριο» (561 κ.εξ.). Φαίνεται, λοιπόν, ότι στο Διονύσιο η Ταρτησσός, οι Ηράκλειες στήλες και το ιερό ακρωτήριο του Διονύσου δηλώνουν με τρία διαφορετικά ονόματα το στενό του Γιβραλτάρ.
[2] Η έκφραση «ο Ωκεανός που ήσυχα κυλούσε» έρχεται σε προφανή αντίφαση με το θύελλα που επικρατεί. Πιθανώς έχουμε να κάνουμε με έναν ευφημισμό ή αντίφραση.  
[3] Ο Κλαυδιανός (4ος αιώνας μ.Χ.) στο έργο του για την αρπαγή της Περσεφόνης (De raptu Proserpinae 1.214-234) αναφέρει ότι η Περσεφόνη έπεσε θύμα απαγωγής μέσω ενός περίπλοκου σχεδίου που εξύφανε η Αφροδίτη κατ’ εντολή του Δία. Η τελευταία φρόντισε η Περσεφόνη να συνοδεύεται από την Άρτεμη και την Αθηνά. Η Αθηνά και η Άρτεμη προσπάθησαν να αντιτεθούν στην αρπαγή, αλλά η τροφός της Κόρης τις κατηγόρησε για συνενοχή. Για την Αθηνά και την Άρτεμη ως συνοδούς της Περσεφόνης πβ. Ευρ., Ελ. 1312-1316, Διόδ. Σικ. 5.3.4.
[4] Το νησί της Δήμητρας είναι ένας παραδείσιος τόπος που παράγει πλούσια αγαθά (στ. 1202), όπως και άλλες περιοχές του Ωκεανού.  Περιγράφεται με έναν τρόπο που θυμίζει τον Κλαυδιανό (βλ. παραπ.). Για τον Κλαυδιανό η Δήμητρα έχει κρύψει την Κόρη στη Σικελία, ένα νησί απροσπέλαστο (De rapt. 1.142-152), όπου ζει σ’ ένα πραγματικό φρούριο (1.235-243, 3.117-120). Πβ. επίσης Κικέρων, Verr. 4.48 (107), ο οποίος παρουσιάζει την Έννα (πόλη στο κέντρο της Σικελίας) ως περιοχή απροσπέλαστη και ταυτόχρονα παραδείσια.
[5] Στ. 1207-1239. Ελλιμενισμός στο νησί της Κίρκης. Σ’ αυτό το επεισόδιο ο ποιητής μας χρησιμοποιεί τον Απολλώνιο τον Ρόδιο, αν και πολύ ελεύθερα. Στον Απολλώνιο η Κίρκη μετά από ένα ανησυχητικό όνειρο πηγαίνει στην ακρογιαλιά, για να καθαρθεί. Εκεί συναντά τους ήρωες και μεταφέρει στην κατοικία της τον Ιάσονα και τη Μήδεια. Στα ορφικά Αργοναυτικά οι Αργοναύτες μετά από έναν αδιάκοπο πλου δεκαπέντε ημερών (1185, 1207) αποβιβάζονται σε ένα άγνωστο μέρος και σύμφωνα με ένα μοτίβο γνωστό και από την Οδύσσεια ο Ιάσων στέλνει μερικούς συντρόφους για κατόπτευση της περιοχής, τους οποίους και συναντά η Κίρκη. 
[6] Το Λυγκαῖον χέρσον είναι άγνωστο από αλλού και η γραφή Λυγκαῖον ίσως αποτελεί σφάλμα από την αναφορά στο Λυγκέα στο στ. 1188. Η αρχική γραφή θα μπορούσε να είναι Αἰαῖον (η Αιαία ήταν το νησί της Κίρκης) ή Κιρκαῖον. Ένα σχόλιο, πάντως, ερμηνεύει τη λέξη ως συνώνυμη του λυγαῖον (ζοφερό, σκοτεινό).
[7] Παραδοσιακά η γυναίκα του Υπερίονα είναι η Θεία ή η Ευρυφάεσσα. Σύμφωνα με τον Απολλώνιο (3.242) η πρώτη γυναίκα του Αιήτη και μητέρα του Άψυρτου λεγόταν Αστερόδεια. Ο Υπερίων ήταν αρχικά ένας ανεξάρτητος Τιτάνας, γιος του Ουρανού και της Γης και πατέρας της Σελήνης, του Ήλιου και της Ηούς. Σταδιακά ωστόσο το όνομά του έγινε συνώνυμο του Ήλιου, αφού σημαίνει «αυτός που περνά πάνω από (τη γη)».
[8] Οι απόγονοι του Ήλιου αναγνωρίζονταν κυρίως από το ακτινοβόλο παρουσιαστικό τους σύμφωνα με τον Απολλώνιο  4.683, 727-729. Τα ορφικά Αργοναυτικά προσθέτουν το ηλιακό φωτοστέφανο, το οποίο μαρτυρείται στην ύστερη αγγειογραφία.
[9] Πβ. Όμ. μ 17-19. Εδώ η Κίρκη συμπεριφέρεται σχεδόν ως νεράιδα. Ήδη, όμως, ο Όμηρος της αποδίδει τη δύναμη να δρα αοράτως από τους ανθρώπους (κ 571-574): τόφρα δ΄ ἄρ΄ οἰχομένη Κίρκη παρὰ νηῒ μελαίνῃ / ἀρνειὸν κατέδησεν ὄϊν θῆλύν τε μέλαιναν͵ / ῥεῖα παρεξελθοῦσα· τίς ἂν θεὸν οὐκ ἐθέλοντα / ὀφθαλμοῖσιν ἴδοιτ΄ ἔνθ΄ ἔνθα κιόντα;

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

H ερωτική κατάρα από την Πέλλα: το πρώτο κείμενο της μακεδονικής διαλέκτου που ήρθε στο φως

To 1986 βρέθηκε στην Πέλλα ένα από τα σημαντικότερα από γλωσσική άποψη κείμενα της μακεδονικής γης.[1]Πρόκειται για ένα ταπεινό κείμενο, μια ερωτική κατάρα (κατάδεσμος), αλλά αποτελεί μια από τις σπουδαιότερες άμεσες μαρτυρίες για την ελληνική διάλεκτο που μιλούσε ο μακεδονικός λαός στην πρωτεύουσα του βασιλείου του. Χρονολογείται γύρω στα 375-350 π.Χ. και δείχνει πέραν πάσης αμφιβολίας ότι η γλώσσα των Μακεδόνων αποτελούσε μια ξεχωριστή παραλλαγή των λεγόμενων βορειοδυτικών ελληνικών διαλέκτων, που με τη σειρά τους συγγενεύουν στενά με την δωρική. Όπως σημειώνει ο Crespo 2012, 55: «Ο ερωτικός κατάδεσμος παρέχει έναν νέο τύπο βορειοδυτικής δωρικής και δεν έχει παράλληλο στις λογοτεχνικές διαλέκτους. Οι μέχρι τώρα γνωστοί κατάδεσμοι είναι όλοι γραμμένοι στην τοπική διάλεκτο της περιοχής όπου βρέθηκαν και δεν υπάρχει λόγος να υποτεθεί ότι η πινακίδα αυτή αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα. Εφόσον ο κατάδεσμος από την Πέλλα παρουσιάζει έναν συνδυασμό διαλεκτικών χαρακτηριστικών που διαφέρει α…

Η "Ελένη" του Σεφέρη: η κατάρρευση των ορίων και των αντιθέσεων

Η σύντομη ανάλυση που ακολουθεί είναι αποτέλεσμα προσωπικής ανάγνωσης (ή μήπως παρανάγνωσης;) ενός ποιήματος του Σεφέρη που θαυμάζω απεριόριστα. Στην πραγματικότητα το θεωρώ το ωραιότερο μεμονωμένο ποίημα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, επομένως η ερμηνεία μου είναι aprioriβαθιά υποκειμενική. Δεν θα επιμείνω ιδιαίτερα στη σύνδεση του κειμένου με στοιχεία από την ζωή του ποιητή ή στη σύνδεση με στοιχεία από τα ιστορικά γεγονότα του 20ού αιώνα, όπως ο κυπριακός αγώνας. Αυτά υπάρχουν και έχουν κατά κόρον επισημανθεί. Θα δώσω έμφαση σε θέματα που με ενδιαφέρουν από μια προσωπική οπτική γωνία, κυρίως στην κατάρρευση διαφόρων αντιθέσεων και ορίων μέσα στο πλαίσιο του ποιήματος.   Ο Σεφέρης στην Ελένη του, ένα από τα δημοφιλέστερα ποιήματα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, αναμετράται με τον μύθο της Ωραίας Ελένης και του Τρωικού Πολέμου γενικότερα, δίνοντάς μας μια αριστουργηματική σύνθεση. Η συνομιλία με το μύθο δεν είναι επιφανειακή, δεν γίνεται για χάρη του μύθου. Το ποίημα δεν είνα…

LUCERNAE FICTILES, VOL. 2, 1743

Ο ἀσφοδελὸς λειμών του Ομήρου: μια διαφορετική γλωσσική ανάλυση

O ἀσφοδελὸς λειμών του Ομήρου, όπου κατοικούν τα πνεύματα των νεκρών (Οδύσσεια ω 14), γίνεται συνήθως αντιληπτός ως ένας ευχάριστος, ακόμη και επιθυμητός τόπος. Αυτή ήταν η εντύπωση μεταξύ πολλών από τους αρχαίους Έλληνες ποιητές και ομηρικούς σχολιαστές, οι οποίοι θεώρησαν ότι το επίθετο ἀσφοδελός σημαίνει «ανθισμένος», «ευωδιαστός», «γόνιμος» και «καταπράσινος» και φαντάστηκαν τον λειμώνα ως ένα είδος «παραδείσου». 
Ωστόσο δεν είναι αυτή η εικόνα που προκύπτει από τις ραψωδίες λ και ω της Οδύσσειας, όπου έχουμε την πρώτη εκτεταμένη περιγραφή του Άδη και τις πρωιμότερες αναφορές σε ένα «ασφοδελό λιβάδι». Τα τρία χωρία, στα οποία ο Άδης χαρακτηρίζεται μ’ αυτό τον τρόπο (λ 539, 573, ω 13), απεικονίζουν ένα σκοτεινό, ζοφερό και άχαρος μέρος. 
Αυτά δεν είναι τα Ηλύσια Πεδία, όπου η ζωή είναι εύκολη και φυσάει πάντα ένας δροσιστικός δυτικός άνεμος (δ 561 - 569). Ούτε είναι τα Νησιά των Μακάρων, όπου το έδαφος φέρει τους γλυκούς καρπούς του για τους διακεκριμένους και ανέμελους ήρωες (Ησίοδο…

Λορέντζος Μαβίλης: όλα τα σονέτα (μέρος 2ο)

Μέρος 1ο

Μέρος 3ο

Όλα σε μορφή pdf


ΕΛΙΑ Στην κουφάλα σου εφώλιασε μελίσσι, γέρικη ελιά, που γέρνεις με τη λίγη πρασινάδα που ακόμα σε τυλίγει σα να ‘θελε να σε νεκροστολίσει.
Και το κάθε πουλάκι, στο μεθύσι της αγάπης πιπίζοντας, ανοίγει στο κλαρί σου ερωτιάρικο κυνήγι, στο κλαρί σου που δε θα ξανανθίσει.
Ω πόσο στη θανή θα σε γλυκάνουν, με τη μαγευτικιά βοή που κάνουν, ολοζώντανης νιότης ομορφάδες
που σα θύμησες μέσα σου πληθαίνουν. Ω να μπορούσαν έτσι να πεθαίνουν και άλλες ψυχές, της ψυχής σου αδερφάδες.

ΟΜΟΡΦΙΑ Σε  σταυροδρόμια αγέλαστα, όπου σκλάβοι της δουλειάς, τυραγνιούνται στο λιοβόρι, σαν κολασμένοι, εμπόροι και μαστόροι, κι όλους, από το χτίστη ως το μανάβη,
διάφορου δίψα μόνο τους ανάβει− περνάς εσύ τόμου σκολάσεις, κόρη, σαν περιστέρι, και το αγνό σου θώρι τέλεια κάθε άλλη επιθυμία τους παύει.
Μακριά απ’ τ’ ανθισμένα περιβόλια και αφώτιστοι απ’ της τέχνης την αχτίδα, όμως για σε ξεχνούν καθ’ έγνοια δόλια
και ειρηνεμένοι σαν από άγια ελπίδα σε καμαρώνουν μουρμουρίζοντάς σου: «Η Παναγιά, πιτσούνι μου, κο…

Lucernae fictiles, vol. 1, 1739

Η καταγωγή των Ετρούσκων

Οι Ετρούσκοι υπήρξαν λαός της Ιταλίας, φορείς ενός εξαιρετικού πολιτισμού, ο οποίος επηρέασε σε μεγάλο βαθμό την Ρώμη στην αρχαϊκή της φάση. Στην αρχή ήταν πολιτικοί επικυρίαρχοι της Ρώμης, αργότερα υπέκυψαν στη ρωμαϊκή δύναμη και αφομοιώθηκαν πολιτιστικά, γλωσσικά και εθνολογικά από αυτήν. Μεγάλες ετρουσκικές αριστοκρατικές οικογένειες ενσωματώθηκαν στη ρωμαϊκή άρχουσα τάξη, ανάμεσά τους λ.χ. και η οικογένεια του Κικέρωνα, του σπουδαίου ρήτορα και πολιτικού της Respublica.          Με τη σειρά τους οι Ετρούσκοι δέχτηκαν σε πρώιμη εποχή έντονη την επίδραση του ελληνικού πολιτισμού, μέσω των ελληνικών αποικιών της Κάτω Ιταλίας και της Σικελίας: υιοθέτησαν το ελληνικό αλφάβητο, το ελληνικό πάνθεον και την ελληνική τέχνη, προσαρμόζοντάς τα στις ανάγκες τους. Πολλές φορές μάλιστα στοιχεία του ελληνικού πολιτισμού μεταδόθηκαν στους Ρωμαίους όχι άμεσα, αλλά μέσω των Ετρούσκων.                    Ένα χρόνιο πρόβλημα που απασχόλησε και απασχολεί τους ιστορικούς ήταν η καταγωγή του λαού αυτ…

O θεσμός της προξενίας στην Αρχαία Ελλάδα

Ο θεσμός της προξενίας, με τον οποίο μια πόλη συνάπτει ένα είδος σχέσης με κάποιο άτομο σε άλλη πόλη στη βάση του αντίστοιχου προτύπου της ξενίας στην ιδιωτική σφαίρα ζωής, φαίνεται ότι θεσμοποιήθηκε στις ελληνικές πόλεις ήδη από τον 7ο αιώνα π.Χ.ως κρατική πολιτική εκδοχή της παραδοσιακής ξενίας, αφού στην αρχαιότητα δεν υπήρχαν τακτικές διπλωματικές υπηρεσίες, ούτε μόνιμες πρεσβείες στο εξωτερικό. Είναι χαρακτηριστικό ότι την ίδια μετάβαση από την ιδιωτική στη δημόσια σφαίρα που παρατηρούμε στη σχέση μεταξύ ξενίας και προξενίας μπορούμε να την παρατηρήσουμε και στην περίπτωση των adhoc πρέσβεων, κηρύκων και αγγελιαφόρων, οι οποίοι δεν αποτελούν πια ιδιωτικά πρόσωπα, αλλά ορίζονται από τη συνέλευση (Βουλή ή Εκκλησία), συνήθως με εκλογή, και εκπροσωπούν την πόλη. Γενικά ο πρόξενος προσέφερε σε επίσημο επίπεδο τις υπηρεσίες που ένας ιδιώτης θα περίμενε από έναν ξένο.Ο πρόξενος αναλάμβανε να μιλήσει για λογαριασμό των ξένων στη συνέλευση του λαού ή στη Βουλή και ήταν επίσης υποχρεωμένος…

Giovanni Battista Passeri, Picturae Etruscorum in vasculis, vol. 2, Roma 1770

Μητρόδωρος ο Επικούρειος, απόσπασμα από την πραγματεία κατά των διαλεκτικών

Ο P.Herc. 255 μαζί με μια σειρά από άλλα παπυρικά αποσπάσματα από το Herculaneum (418, 1084, 1091, 1112  και ίσως 390, 456, 1103, 1108 -μέσα του 3ου αιώνα π.Χ.) μοιάζουν να αποτελούν μέρος μιας επικούρειου τύπου κριτικής εναντίον άλλων φιλοσόφων. Στα χωρία εμφανίζονται τα ονόματα του Πλάτωνα, του Στίλπωνος, του Επίκουρου και του Πολύαινου. Αποδίδονται στον Μητρόδωρο τον Λαμψακηνό και στην πραγματεία του Προς τους διαλεκτικούς (Διόγ. Λαέρτ. 10.24), αφού ένα από αυτά το παραθέτει ο Πλούταρχος (1125b) ακριβώς με το όνομα του Μητρόδωρου. Το χωρίο που μεταφράζεται παρακάτω, το μόνο σχετικά ακέραιο, σχολιάζει την πρόοδο της πρώιμης ανθρωπότητας στην ανακάλυψη νέων ιδεών και νόμων. Σχολιάζει ειρωνικά την υποτιθέμενη «αθανασία» των ευρετών αυτών των ιδεών, οι οποίοι όχι μόνο την επικαλέστηκαν για τον εαυτό τους, αλλά είχαν ως συνεργάτες και τους μυθολόγους, μια άποψη που πηγαίνει πίσω ως τον Πρόδικο και υιοθετήθηκε και από τον Στωικό Περσαίο. Το χωρίο μοιάζει να συζητά την αντι-πλατωνική αντί…