Σάββατο, 5 Σεπτεμβρίου 2015

Πώς ο Δημόκριτος έγινε πλούσιος



Στην παρακάτω ιστορία ο φιλόσοφος προβλέπει, χάρη στην επιστημονική του μέθοδο παρατήρησης του καιρού και των άστρων, μελλοντική έλλειψη λαδιού, την ώρα που όλοι οι άλλοι είναι αισιόδοξοι ότι η παραγωγή θα είναι πλούσια. Έτσι αγοράζει φθηνά όλες τις ελιές της περιοχής και στη συνέχεια τις πουλά ακριβά, εκμεταλλευόμενος την έλλειψή τους και την αυξημένη ζήτηση. Αποκομίζει έτσι τεράστια κέρδη: 


Plinius, N. h. 18, 273: «Για το Δημόκριτο, ο οποίος συνέλαβε πρώτος και εξέθεσε τους δεσμούς ανάμεσα στον ουρανό και τη γη, λέγεται ότι οι πλουσιότεροι από τους συμπολίτες του περιφρονούσαν αυτή την ασχολία του. Επειδή προέβλεψε με βάση την ανατολή των Πλειάδων[1] μελλοντική ανατίμηση του λαδιού... αγόρασε το σύνολο του λαδιού όλης της περιοχής σε πολύ φθηνή τιμή εξαιτίας της προσδοκίας (πλούσιας) ελαιοπαραγωγής. Προκάλεσε, έτσι, το θαυμασμό όσων γνώριζαν ότι την πρώτη θέση στην καρδιά του κατείχαν η φτώχεια και η ησυχία της επιστήμης. Αλλά όταν φανερώθηκε ο λόγος και η τεράστια ροή του πλούτου, επέστρεψε τα κέρδη... ικανοποιημένος με το να έχει αποδείξει ότι μπορεί να αποκτήσει εύκολα πλούτη, όταν το θελήσει [2]».




[1] Πβ. τα χωρία του Ψευδο-Γέμινου (Παράπηγμα 101, 25/ 106, 19 Aujac) από το αστρονομικό ημερολόγιο του Δημόκριτου, όπου γίνεται επανειλημμένα αναφορά στις Πλειάδες.
[2] Μια παρόμοια ιστορία λεγόταν και για το Θαλή (Αριστοτέλης, Πολιτικά 1259a). Προφανής σκοπός αυτής και άλλων παρόμοιων ιστοριών είναι να χρησιμεύσει ως απάντηση σ’ εκείνους που θεωρούσαν μη παραγωγική δραστηριότητα τη φιλοσοφία.