Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Βαβυλωνιακή προσευχή στην Ιστάρ (Αστάρτη)



Η προσευχή αποτελείται από 14 στροφές των τεσσάρων στίχων, ενώ οι τρεις τελευταίοι στίχοι αποτελούν ένα είδος ρεφρέν σε μια ενδεχόμενη αντιφωνική απαγγελία. Οι δέκα πρώτες στροφές αφορούν την Ιστάρ,[1] οι τέσσερεις τελευταίες τον βασιλιά της Βαβυλώνας Αμμιτιντάνα (1683-1647 π.Χ. - δισέγγονος του περίφημου Χαμουραμπί), προς όφελος του οποίου ψέλνεται ο ύμνος.  


i
1. Τραγουδήστε τη θεά, που εμπνέει δέος περισσότερο απ’ όλες τις θεές,
2. αφήστε του λαού τη Δέσποινα, την πιο μεγάλη των ουράνιων θεών,[2] να επαινεθεί!
3. Τραγουδήστε την Ιστάρ,  που εμπνέει δέος περισσότερο απ’ όλες τις θεές,
4. αφήστε των γυναικών τη Δέσποινα, την πιο μεγάλη των ουράνιων θεών, να επαινεθεί!
ii
5. Προκαλεί έξαψη, ντυμένη με ερωτική γοητεία,
6. στολισμένη με ερωτική σαγήνη, έλξη, θέλγητρο.
7. Ιστάρ της έξαψης, ντυμένη με ερωτική γοητεία,
8. στολισμένη με ερωτική γοητεία, έλξη, θέλγητρο.
iii
9. Μέλι στάζει από τα χείλη της, ζωντάνια από το στόμα της,
10. χαμόγελα ανθούν στο πρόσωπό της.
11. Είναι περίλαμπρη, η ομορφιά στολίζει το κεφάλι της,
12. τα χρώματά της είναι όμορφα, τα μάτια της πολύχρωμα και ιριδίζουν.
iv
13. Η θεά είναι σοφή,
14. κρατά την τύχη των πάντων στο χέρι της.
15. Με τη ματιά της γεννά ευτυχία,
16. αξιοπρέπεια, μεγαλείο, ένα προστατευτικό πνεύμα και φύλακα.
v
17. Αγαπά την προσοχή, το πάθος, την ευχαρίστηση,
18. ελέγχει την ομόνοια.
19. Η νεαρή εγκαταλειμμένη γυναίκα βρίσκει μια μητέρα σ’ αυτήν,
20. όλοι την επικαλούνται μεταξύ των ανθρώπων, καλούν το όνομά της.
vi
21. Ποιος μπορεί να συναγωνιστεί το μεγαλείο της; Ποιος;
22. Η λατρεία της είναι ισχυρή, υπέρτατη, λαμπρή.
23. Ιστάρ- ποιος μπορεί να συναγωνιστεί το μεγαλείο της;
24. Η λατρεία της είναι ισχυρή, υπέρτατη, λαμπρή.
vii
25. Η θέση της είναι υπέρτερη όλων των θεών,
26. ο λόγος της είναι σεβαστός, επικρατεί όλων των άλλων.
27. Iστάρ - η θέση της είναι υπέρτερη όλων των θεών,
26. ο λόγος της είναι σεβαστός, επικρατεί όλων των άλλων.
viii
29. Αυτή είναι η βασίλισσά τους, συζητούν τα λόγια της,
30. όλοι τους προσπέφτουν μπροστά της.
31. Πηγαίνουν κοντά της, στο φως της,
32. γυναίκες και άνδρες την φοβούνται.
ix
33. Στη συνέλευση των θεών, ο λόγος της υπερέχει, είναι υπέρτατος,
34. κάθεται ανάμεσά τους ως ίση με τον Ανού,[3] τον βασιλιά τους.
35. Είναι σοφή στην κατανόηση, τη γνώση, τη διορατικότητα.
36. Θα συνεννοηθούν μεταξύ τους για τις αποφάσεις, αυτή κι ο κύριός της.[4]
x
37. Καταλαμβάνουν την εξέδρα[5] μαζί,
38. στο ιερό, την κατοικία της αγαλλίασης.
39. Οι θεοί εμφανίζονται ενώπιόν τους,
40. ακούν με προσοχή τις εντολές τους. 
xi
41. Ο βασιλιάς, ο αγαπημένος τους, ο εκλεκτός της καρδιάς τους,
42. μεγαλόπρεπα τους προσέφερε ξανά και ξανά αγνές προσφορές.
43. Ο Αμμιτιντάνα, με τις αγνές προσφορές των χεριών του,
44. στην παρουσία τους, τους ευχαρίστησε με καλοθρεμμένους ταύρους κι ελάφια.
xii
45. Έχει ζητήσει γι 'αυτόν από τον Ανού, τον σύζυγό της,
46. μακρά ζωή με διάρκεια.
47. Πολλά χρόνια ζωής για τον Aμμιτιντάνα,
48. η Ιστάρ έχει χορηγήσει, έχει δώσει.
xiii
49. Με εντολή της όλοι τον προσκυνούν,
50. όλος ο κόσμος στα πόδια του.
51. Και όλη την οικουμένη
52. την έχει δεμένη στο ζυγό του.
xiv
53. Η επιθυμία της καρδιάς της, το αγαπημένο της τραγούδι,
54. είναι κατάλληλο για το στόμα του. Εκφώνησε  για χάρη της το λόγο του Έα.[6]
55. Όταν εκείνος άκουσε τον έπαινό του, ευφράνθηκε μαζί του,
56. λέγοντας "είθε να ζήσει! Είθε ο βασιλιάς του[7] να τον αγαπά για πάντα! "

Επωδός
57. Ιστάρ, στον Aμμιτιντάνα, το βασιλιά που σ’ αγαπά,
58. χάρισε μακρά ζωή, με διάρκεια!
59. Είθε να ζήσει!




[1] Το φοινικικό της αντίστοιχο ήταν η θεά Αστάρτη. Πβ. εβραϊκά Ashtoreth, αραβικά Athtar, Αβησσυνία Astar.
[2] Ο βαβυλωνιακός όρος είναι Ιγκίγκι, σε αντίθεση με τους Ανουνάκι, τους θεούς του Κάτω Κόσμου. Και οι δύο ομάδες θεοτήτων αριθμούν από τριακόσιους θεούς, αν και κάποιες πηγές θεωρούν ότι οι Ανουνάκι είναι εξακόσιοι.
[3] Ο μεσοποταμιακός θεός του ουρανού και βασιλιάς των θεών.
[4] Κύριος της Ιστάρ είναι ο Ανού, ο σύζυγός της. Σε άλλες παραδόσεις όμως είναι η κόρη του.
[5] Εννοείται το ζιγκουράτ, το πυραμιδοειδές βαθμιδωτό ανάχωμα στην κορυφή του οποίου βρισκόταν ο ναός των θεοτήτων.
[6] Ο Έα ήταν η θεότητα της σοφίας, της μαγείας και των νερών.  
[7] Ο βασιλιάς του βασιλιά είναι πιθανόν ο θεός της πόλης.

[Πηγή σχολίων και αγγλικής μετάφρασης: Alan Lenzi, Reading Akkadian Prayers and Hymns, Atlanta 2011] 

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

H ερωτική κατάρα από την Πέλλα: το πρώτο κείμενο της μακεδονικής διαλέκτου που ήρθε στο φως

To 1986 βρέθηκε στην Πέλλα ένα από τα σημαντικότερα από γλωσσική άποψη κείμενα της μακεδονικής γης.[1]Πρόκειται για ένα ταπεινό κείμενο, μια ερωτική κατάρα (κατάδεσμος), αλλά αποτελεί μια από τις σπουδαιότερες άμεσες μαρτυρίες για την ελληνική διάλεκτο που μιλούσε ο μακεδονικός λαός στην πρωτεύουσα του βασιλείου του. Χρονολογείται γύρω στα 375-350 π.Χ. και δείχνει πέραν πάσης αμφιβολίας ότι η γλώσσα των Μακεδόνων αποτελούσε μια ξεχωριστή παραλλαγή των λεγόμενων βορειοδυτικών ελληνικών διαλέκτων, που με τη σειρά τους συγγενεύουν στενά με την δωρική. Όπως σημειώνει ο Crespo 2012, 55: «Ο ερωτικός κατάδεσμος παρέχει έναν νέο τύπο βορειοδυτικής δωρικής και δεν έχει παράλληλο στις λογοτεχνικές διαλέκτους. Οι μέχρι τώρα γνωστοί κατάδεσμοι είναι όλοι γραμμένοι στην τοπική διάλεκτο της περιοχής όπου βρέθηκαν και δεν υπάρχει λόγος να υποτεθεί ότι η πινακίδα αυτή αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα. Εφόσον ο κατάδεσμος από την Πέλλα παρουσιάζει έναν συνδυασμό διαλεκτικών χαρακτηριστικών που διαφέρει α…

Η "Ελένη" του Σεφέρη: η κατάρρευση των ορίων και των αντιθέσεων

Η σύντομη ανάλυση που ακολουθεί είναι αποτέλεσμα προσωπικής ανάγνωσης (ή μήπως παρανάγνωσης;) ενός ποιήματος του Σεφέρη που θαυμάζω απεριόριστα. Στην πραγματικότητα το θεωρώ το ωραιότερο μεμονωμένο ποίημα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, επομένως η ερμηνεία μου είναι aprioriβαθιά υποκειμενική. Δεν θα επιμείνω ιδιαίτερα στη σύνδεση του κειμένου με στοιχεία από την ζωή του ποιητή ή στη σύνδεση με στοιχεία από τα ιστορικά γεγονότα του 20ού αιώνα, όπως ο κυπριακός αγώνας. Αυτά υπάρχουν και έχουν κατά κόρον επισημανθεί. Θα δώσω έμφαση σε θέματα που με ενδιαφέρουν από μια προσωπική οπτική γωνία, κυρίως στην κατάρρευση διαφόρων αντιθέσεων και ορίων μέσα στο πλαίσιο του ποιήματος.   Ο Σεφέρης στην Ελένη του, ένα από τα δημοφιλέστερα ποιήματα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, αναμετράται με τον μύθο της Ωραίας Ελένης και του Τρωικού Πολέμου γενικότερα, δίνοντάς μας μια αριστουργηματική σύνθεση. Η συνομιλία με το μύθο δεν είναι επιφανειακή, δεν γίνεται για χάρη του μύθου. Το ποίημα δεν είνα…

LUCERNAE FICTILES, VOL. 2, 1743

Ο ἀσφοδελὸς λειμών του Ομήρου: μια διαφορετική γλωσσική ανάλυση

O ἀσφοδελὸς λειμών του Ομήρου, όπου κατοικούν τα πνεύματα των νεκρών (Οδύσσεια ω 14), γίνεται συνήθως αντιληπτός ως ένας ευχάριστος, ακόμη και επιθυμητός τόπος. Αυτή ήταν η εντύπωση μεταξύ πολλών από τους αρχαίους Έλληνες ποιητές και ομηρικούς σχολιαστές, οι οποίοι θεώρησαν ότι το επίθετο ἀσφοδελός σημαίνει «ανθισμένος», «ευωδιαστός», «γόνιμος» και «καταπράσινος» και φαντάστηκαν τον λειμώνα ως ένα είδος «παραδείσου». 
Ωστόσο δεν είναι αυτή η εικόνα που προκύπτει από τις ραψωδίες λ και ω της Οδύσσειας, όπου έχουμε την πρώτη εκτεταμένη περιγραφή του Άδη και τις πρωιμότερες αναφορές σε ένα «ασφοδελό λιβάδι». Τα τρία χωρία, στα οποία ο Άδης χαρακτηρίζεται μ’ αυτό τον τρόπο (λ 539, 573, ω 13), απεικονίζουν ένα σκοτεινό, ζοφερό και άχαρος μέρος. 
Αυτά δεν είναι τα Ηλύσια Πεδία, όπου η ζωή είναι εύκολη και φυσάει πάντα ένας δροσιστικός δυτικός άνεμος (δ 561 - 569). Ούτε είναι τα Νησιά των Μακάρων, όπου το έδαφος φέρει τους γλυκούς καρπούς του για τους διακεκριμένους και ανέμελους ήρωες (Ησίοδο…

Η καταγωγή των Ετρούσκων

Οι Ετρούσκοι υπήρξαν λαός της Ιταλίας, φορείς ενός εξαιρετικού πολιτισμού, ο οποίος επηρέασε σε μεγάλο βαθμό την Ρώμη στην αρχαϊκή της φάση. Στην αρχή ήταν πολιτικοί επικυρίαρχοι της Ρώμης, αργότερα υπέκυψαν στη ρωμαϊκή δύναμη και αφομοιώθηκαν πολιτιστικά, γλωσσικά και εθνολογικά από αυτήν. Μεγάλες ετρουσκικές αριστοκρατικές οικογένειες ενσωματώθηκαν στη ρωμαϊκή άρχουσα τάξη, ανάμεσά τους λ.χ. και η οικογένεια του Κικέρωνα, του σπουδαίου ρήτορα και πολιτικού της Respublica.          Με τη σειρά τους οι Ετρούσκοι δέχτηκαν σε πρώιμη εποχή έντονη την επίδραση του ελληνικού πολιτισμού, μέσω των ελληνικών αποικιών της Κάτω Ιταλίας και της Σικελίας: υιοθέτησαν το ελληνικό αλφάβητο, το ελληνικό πάνθεον και την ελληνική τέχνη, προσαρμόζοντάς τα στις ανάγκες τους. Πολλές φορές μάλιστα στοιχεία του ελληνικού πολιτισμού μεταδόθηκαν στους Ρωμαίους όχι άμεσα, αλλά μέσω των Ετρούσκων.                    Ένα χρόνιο πρόβλημα που απασχόλησε και απασχολεί τους ιστορικούς ήταν η καταγωγή του λαού αυτ…

O θεσμός της προξενίας στην Αρχαία Ελλάδα

Ο θεσμός της προξενίας, με τον οποίο μια πόλη συνάπτει ένα είδος σχέσης με κάποιο άτομο σε άλλη πόλη στη βάση του αντίστοιχου προτύπου της ξενίας στην ιδιωτική σφαίρα ζωής, φαίνεται ότι θεσμοποιήθηκε στις ελληνικές πόλεις ήδη από τον 7ο αιώνα π.Χ.ως κρατική πολιτική εκδοχή της παραδοσιακής ξενίας, αφού στην αρχαιότητα δεν υπήρχαν τακτικές διπλωματικές υπηρεσίες, ούτε μόνιμες πρεσβείες στο εξωτερικό. Είναι χαρακτηριστικό ότι την ίδια μετάβαση από την ιδιωτική στη δημόσια σφαίρα που παρατηρούμε στη σχέση μεταξύ ξενίας και προξενίας μπορούμε να την παρατηρήσουμε και στην περίπτωση των adhoc πρέσβεων, κηρύκων και αγγελιαφόρων, οι οποίοι δεν αποτελούν πια ιδιωτικά πρόσωπα, αλλά ορίζονται από τη συνέλευση (Βουλή ή Εκκλησία), συνήθως με εκλογή, και εκπροσωπούν την πόλη. Γενικά ο πρόξενος προσέφερε σε επίσημο επίπεδο τις υπηρεσίες που ένας ιδιώτης θα περίμενε από έναν ξένο.Ο πρόξενος αναλάμβανε να μιλήσει για λογαριασμό των ξένων στη συνέλευση του λαού ή στη Βουλή και ήταν επίσης υποχρεωμένος…

Λορέντζος Μαβίλης: όλα τα σονέτα (μέρος 2ο)

Μέρος 1ο

Μέρος 3ο

Όλα σε μορφή pdf


ΕΛΙΑ Στην κουφάλα σου εφώλιασε μελίσσι, γέρικη ελιά, που γέρνεις με τη λίγη πρασινάδα που ακόμα σε τυλίγει σα να ‘θελε να σε νεκροστολίσει.
Και το κάθε πουλάκι, στο μεθύσι της αγάπης πιπίζοντας, ανοίγει στο κλαρί σου ερωτιάρικο κυνήγι, στο κλαρί σου που δε θα ξανανθίσει.
Ω πόσο στη θανή θα σε γλυκάνουν, με τη μαγευτικιά βοή που κάνουν, ολοζώντανης νιότης ομορφάδες
που σα θύμησες μέσα σου πληθαίνουν. Ω να μπορούσαν έτσι να πεθαίνουν και άλλες ψυχές, της ψυχής σου αδερφάδες.

ΟΜΟΡΦΙΑ Σε  σταυροδρόμια αγέλαστα, όπου σκλάβοι της δουλειάς, τυραγνιούνται στο λιοβόρι, σαν κολασμένοι, εμπόροι και μαστόροι, κι όλους, από το χτίστη ως το μανάβη,
διάφορου δίψα μόνο τους ανάβει− περνάς εσύ τόμου σκολάσεις, κόρη, σαν περιστέρι, και το αγνό σου θώρι τέλεια κάθε άλλη επιθυμία τους παύει.
Μακριά απ’ τ’ ανθισμένα περιβόλια και αφώτιστοι απ’ της τέχνης την αχτίδα, όμως για σε ξεχνούν καθ’ έγνοια δόλια
και ειρηνεμένοι σαν από άγια ελπίδα σε καμαρώνουν μουρμουρίζοντάς σου: «Η Παναγιά, πιτσούνι μου, κο…

Giovanni Battista Passeri, Picturae Etruscorum in vasculis, vol. 2, Roma 1770

A. L. Millin, Pierres gravées inédites, 1817

Η σημασία και η ετυμολογία των ονομάτων Πάτροκλος, Σωκράτης και ορισμένων άλλων

[Επειδή κυκλοφορεί πολύ μια ανάρτηση με ερμηνείες και ετυμολογίες αρχαίων ονομάτων που έχει κατά τη γνώμη μου ανακρίβειες, είπα να δώσω τη δική μου εκδοχή για μερικά από αυτά, στηριγμένος κυρίως στον Chantraine, αλλά και άλλες έγκυρες πηγές]
Διομήδης: το πρώτο συνθετικό από το Ζεύς / Διός και το δεύτερο από το μήδεα = η σκέψη (< μήδομαι =σκέφτομαι, σχεδιάζω). Συνεπώς Διομήδης = η σκέψη, το σχέδιο του Δία.
Λαέρτης: λαός και ἐρέθω =ερεθίζω, διεγείρω, ξεσηκώνω. Πβ. με αντιστροφή στη σειρά των συνθετικών το μυκηναϊκό Ἐρτίλαος.
Λέανδρος: «ο άνδρας του στρατού», δηλαδή ο στρατιώτης. Εδώ λαός = στρατός.
Ορέστης: από το ὄρος και την κατάληξη -της. Δεν είναι σύνθετη λέξη, αλλά παράγωγη. Η λέξη είχε δύο θέματα: ὄροσ- και ὄρεσ-. Το πρώτο θέμα χωρίς κατάληξη έδωσε την ονομαστική ὄρος, το δεύτερο θέμα υπέστη φωνητικές αλλοιώσεις στις πλάγιες πτώσεις: π.χ. γενική ενικού ὄρεσ-ος> ὄρεhος> ὄρεος> (τοῦ) ὄρους Ο Όμηρος διατηρεί λείψανο τοπικής/οργανικής ὄρεσ-φι (=στα βουνά). Πραγματικό σύνθετο εί…