Αναρτήσεις

Προβολή αναρτήσεων από Οκτώβριος, 2015

Τίμων ο Φλειάσιος: ένας εκπρόσωπος του αρχαίου πυρρωνικού Σκεπτικισμού

Εικόνα
            Ο Τίμων από το Φλειούντα (320 –230 π.Χ.) υπήρξε οπαδός του Σκεπτικισμού και έχει επηρεασθεί στη σκέψη του από τον Πύρρωνα τον Ηλείο, το σημαντικότερο στοχαστή του φιλοσοφικού αυτού ρεύματος. Υπήρξε θιασώτης της άποψης ότι η εσωτερική ηρεμία του ανθρώπου επιτυγχάνεται, μόνο όταν ο τελευταίος αντιληφθεί ότι είναι μάταιη η επιδίωξη γνώσης του κόσμου. Ο Τίμων ασπαζόταν επίσης και την επικριτική διάθεση των Κυνικών απέναντι στον κόσμο. Το σημαντικότερο έργο του υπήρξαν οι Σίλλοι, σατιρικά ποιήματα σε εξάμετρο στίχο εναντίον των φιλοσόφων κάθε είδους. Άλλο σημαντικό ποιητικό του έργο ήταν οι Ινδαλμοί (= ψευδαισθήσεις), όπου εξέθετε με θέρμη τη διδασκαλία του Πύρρωνα και κατέκρινε τις απόψεις άλλων φιλοσοφικών σχολών.  Σε πεζό λόγο συνέγραψε τον Πύθωνα, όπου παρουσίαζε την προσωπική του διαδρομή στη φιλοσοφία του Πύρρωνα, καθώς και το Αρκεσιλάου περίδειπνον (= νεκρόδειπνο), ένα είδους τιμητικού μνημόσυνου για τον περίφημο πλατωνικό φιλόσοφο Αρκεσίλαο (3ος αιώνας π.Χ.), ο οποίος ε…

Vol.3 of Rossi-Maffei, Gemme antiche figurate (100 pictures)

Εικόνα

Vol.2 of Rossi-Maffei, Gemme antiche figurate, 1707, 97 images

Εικόνα

Mount Parnassus: 25 engravings by Theodorus de Bry (1528-1598)

Εικόνα

ROSSI-MAFFEI, GEMME ANTICHE FIGURATE, VOL. 1, 1707, (102 PICTURES)

Εικόνα

zanetti, delle antiche statue (95 images)

Εικόνα

Η αντιπάθεια του Πλάτωνα για το θέατρο και η περίπτωση του Φρύνιχου

Εικόνα
Η ιστορική σύνδεση της διαμόρφωσης της ελληνικής τραγωδίας με την ανάδυση της αθηναϊκής πόλεως και ιδιαίτερα της αθηναϊκής δημοκρατίας έλκυσε το ενδιαφέρον των φιλολόγων αλλά και των πολιτικών στοχαστών από παλιά.Οι κλασικιστές κατέφυγαν στην ανάλυση του έργου συγκεκριμένων τραγωδών ή στην αναζήτηση ορισμένων θεματικών, διανοητικών ή γλωσσικών μοτίβων μέσα στα επιμέρους δράματα. Η πολιτική σημασία της τραγωδίας αναδύθηκε μέσα από την ερμηνευτική ανάλυση των ίδιων των θεατρικών έργων (σε σχέση πάντα με το πλαίσιο της καταγωγής τους) ως φορέων πολιτικών ή κοινωνικών νοημάτων. Έτσι, η πολιτική φύση της τραγωδίας θεωρείται εμμέσως ότι προκύπτει από το μιμητικό της χαρακτήρα.[1]Ειδικά ο Πλάτωνας, ο αυστηρότερος κριτής της τραγωδίας, μαρτυρεί στους Νόμους του (701Α) τη συνύφανση τραγωδίας και δημοκρατίας, όταν παραλληλίζει την πολιτική στο πλαίσιο της δημοκρατίας με τη θεατροκρατία, δηλαδή την κυριαρχία του θεατή και του κοινού στο θέατρο. Η κυριαρχία αυτή, που προκαλεί την απέχθεια του Πλά…

Ήταν οι Αλκμεωνίδες δημοκρατικοί;

Εικόνα
Μέχρι και τις αρχές του 20ου αιώνα οι περισσότεροι μελετητές θεωρούσαν τον Αισχύλο οπαδό της αριστοκρατικής παράταξης, στηριγμένοι κυρίως στον έπαινο του Αρείου Πάγου στις Ευμενίδες. Τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν, όταν ο R. W. Livingstone δημοσίευσε το 1925 ένα άρθρο, με το οποίο υποστήριζε ότι ο τραγικός ήταν με το μέρος των δημοκρατικών.[1]OLivingstone υποστήριξε πως θα μπορούσαμε να διαβάσουμε τις Ευμενίδες διαφορετικά: ο εκπεφρασμένος ενθουσιασμός του ποιητή για το μέλλον της Αθήνας, αλλά και το γεγονός ότι στο έργο αυτό ο Άρειος Πάγος παρουσιάζεται εκ της συστάσεώς του στο μυθικό παρελθόν να έχει μόνο τις αρμοδιότητες που του άφησαν οι δημοκρατικοί μετά τις μεταρρυθμίσεις του Εφιάλτη, αποτελούν στοιχεία για τον ερευνητή ότι ο Αισχύλος πρόσκειται στη δημοκρατική παράταξη. Η σύγχρονη έρευνα τείνει να αποδεχθεί σε γενικές γραμμές την άποψη του Livingstone, με την προϋπόθεση ότι θα θεωρήσουμε τον ποιητή μετριοπαθή δημοκράτη. Κατά καιρούς εμφανίστηκε και μια τρίτη μεγάλη τάση της έρ…

Ο φιλόσοφος δεν πρέπει να αναζητά την οδό της σάρκας, αλλά της αταραξίας (Κερκίδας)

Εικόνα
Στο απόσπασμα αυτό ο ποιητής Κερκίδας προσπαθεί να αποτρέψει κάποιον φίλο του Καλλιμέδοντα, Στωικό φιλόσοφο, από το να προσπαθεί να ξελογιάσει έναν νεαρό ονόματι Σφαίρο. Ο Καλλιμέδων δεν πρέπει να μολύνει το φιλοσοφικό μυαλό του με τέτοιες επιθυμίες, αλλά να αναζητήσει το δρόμο της αταραξίας:

Ο Κυνικός απεχθάνεται το ακριβό φαγητό (Κερκίδας ο Μεγαλοπολίτης)

Εικόνα
Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός, Περί αρετ. 595 κ.εξ., -παράφραση στίχων του Κερκίδα:
Όλα πηγαίνουνε στον πάτο τ' ακριβά            των γαστριμάργων φαγητά - και τότε πια δεν είναι φαγητά.Σωστά τα λέει ο φίλτατος Κερκίδας: σ' ένα δοχείο από τα πιο ευτελήτα τρυφηλά εδέσματα βρίσκουν κατάληξη.Μια και ο ίδιος αλάτι κατανάλωνε,[1]με σάλιο αλμυρό κατάφτυνε την καλοπέραση.[2]
Ἅπανταδ΄ἔρρεινεἰςβυθὸντὰ

Πώς ιδρύθηκε το ιερό της Καλλιπύγου Αφροδίτης

Εικόνα
(Αθήναιος 12. 554 D:)             ...το ιερό της Καλλιπύγου (= αυτή η οποία διαθέτει ωραία οπίσθια) Αφροδίτης ιδρύθηκε από μια παρόμοια αιτία: ένας χωριάτης είχε δύο όμορφες θυγατέρες. Αυτές φιλονίκησαν κάποτε μεταξύ τους και βγαίνοντας στη λεωφόρο διαγωνίζονταν για το ποια είχε τον ωραιότερο πισινό. Κάποια στιγμή πέρασε ένας νεαρός που είχε γέροντα πατέρα και έκαναν και σ’ εκείνον μια επίδειξη.  Ο νεαρός βλέποντας το θέαμα έδωσε τη νίκη στην μεγαλύτερη. Κυριεύτηκε από έρωτα γι’ αυτήν και γυρίζοντας στην πόλη έπεσε άρρωστος στο κρεβάτι. Διηγήθηκε όσα έγιναν στον αδερφό του, που ήταν νεότερος. Κι εκείνος πήγε ο ίδιος στους αγρούς, είδε τις κοπέλες και ερωτεύτηκε την άλλη

Αριστοκλής, Επίκληση στη Δήμητρα

Εικόνα
Τίποτα δεν είναι γνωστό για το συνθέτη αυτής της σύντομης επίκλησης στη Δήμητρα, τον Αριστοκλή, παρά μόνο ότι υπήρξε παραδοξογράφος και ότι συνέγραψε επίσης βιβλία με τους τίτλους Ιταλικά, Περί μουσικής, Περί χορών και Περί γιγάντων. Το ποίημα παραδίδει ο Αιλιανός (Περί ζώιων ιδ. 11, 4)σε σχέση με τον εορτασμό των κατοίκων της Ερμιόνης προς τιμήν της Δήμητρας, ο οποίος έφερε το όνομα Χθόνια. Είναι ενδιαφέρουσα η περιγραφή της τελετής και του αιτίου της, κατά την αφήγηση του Παυσανία (2, 35, 4-7): «Ένα εξαιρετικά αξιόλογο ιερό της Δήμητρας υπάρχει στην περιοχή του Πρώνος. Αυτό το ιερό, λένε οι Ερμιονείς, το ίδρυσαν ο Κλύμενος, γιος του Φορωνέως, και η αδελφή του Κλυμένου Χθονία. Σύμφωνα, πάλι, με τους Αργείους, όταν η Δήμητρα ήρθε στην Αργολίδα, τότε φιλοξένησαν τη θεά ο Αθέρας και ο Μύσιος, ενώ ο Κολόντας ούτε τη δέχτηκε στο σπίτι του, ούτε της απέδωσε κάποια άλλη τιμή. Αυτά τα έκανε χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της θυγατέρας του Χθονίας. Για τον Κολόντα, λοιπόν, λένε ότι ως τιμωρία για τη …

Προσωπογραφίες αρχαίων φιλοσόφων και επιστημόνων 4 (Bellori 1739)

Εικόνα

Προσωπογραφίες αρχαίων φιλοσόφων και επιστημόνων 3 (Bellori 1739)

Εικόνα

Η πόλις και τα νερά της

Εικόνα
Δεν υπάρχει αμφιβολία για τη σημασία που απέδιδαν οι αρχαίοι Έλληνες στο νερό: αρκεί να διαβάσουμε τους ιατρούς, τους ποιητές, τους φιλοσόφους. Αλλά και η πόλις, ως συλλογικός οργανισμός, τιμά και απεικονίζει τα ύδατά της στο φαντασιακό της, τους θεσμούς, τις τελετές της. Μια σειρά πόλεων μας άφησαν εικόνες της σημασίας των υδάτων τους πάνω στα κέρματα, τα οποία αποτελούν για τον Έλληνα και ένα χρηστικό αντικείμενο (χρῆμα), αλλά και μια ιδέα με νομική υπόσταση (νόμισμα). Η έμφαση πέφτει συνήθως στα ρέοντα ύδατα, καθαρά και διαφανή, σαν τις νύμφες, οι οποίες συνδέονται με τις πηγές των υδάτων. Η λέξη δηλώνει συνάμα και τη νεαρή νύφη: η δημοφιλής τελετή των λουτροφόρων, που προετοίμαζε και συμβόλιζε τον γάμο, ενώνει καλά τις δύο έννοιες της λέξης. Κάθε πόλη διέθετε τους δικούς της κανονισμούς για την τελετή και στην Αθήνα ήταν η Εννεάκρουνος (ή Καλλιρόη) που θεωρούνταν κατάλληλη προς χρήση.[1] Στις Θήβες η Ιοκάστη θρηνεί που ο Ισμηνός δεν έδωσε το νερό του για το γάμο του Πολυνείκη, ο ο…

ΑΡΧΑΙΑ ΡΗΤΑ 33

Εικόνα

ΑΡΧΑΙΑ ΡΗΤΑ 32

Εικόνα

ΑΡΧΑΙΑ ΡΗΤΑ 31

Εικόνα

Προσωπογραφίες αρχαίων φιλοσόφων και επιστημόνων 2 (Bellori 1739)

Εικόνα

ΑΡΧΑΙΑ ΡΗΤΑ 30

Εικόνα

ΑΡΧΑΙΑ ΡΗΤΑ 29

Εικόνα

ΑΡΧΑΙΑ ΡΗΤΑ 28

Εικόνα

Προσωπογραφίες αρχαίων φιλοσόφων και επιστημόνων 1 (Bellori 1739)

Εικόνα

ΑΡΧΑΙΑ ΡΗΤΑ 27

Εικόνα

ΑΡΧΑΙΑ ΡΗΤΑ 26

Εικόνα

DE LA CHAUSSE, RACCOLTA DI GEMME ANTICHE, PARS ULTIMA

Εικόνα

Άτλαντας: Ο αταλάντευτος Κοσμοκράτωρ (από τη Μυθική Αναζήτηση)

Εικόνα
Στην ελληνική μυθολογία και κατά τον Ησίοδο ο Άτλας  ήταν η μυθική μορφή που κρατούσε στους ώμους του το θόλο του Ουρανού πάνω από τη Γη. Ήταν γιος του Ιαπετού ή του  Αιθέρα ή του  Ποσειδώνα ή του Ουρανού και της Ωκεανίδας Κλυμένης, ή της Ωκεανίδας Ασίας,  ή της Ασίας  ή της  Ημέρας  ή της Λιβύης...Αδελφός του Μενοίτιου, του Προμηθέα και του Επιμηθέα, σύζυγος της Εσπερίδας  από την οποία απέκτησε επτά κόρες, τις Ατλαντίδες ή Εσπερίδες· ή κατά άλλη εκδοχή σύζυγος της Ωκεανίδας Πλειόνης από την οποία απέκτησε τις επτά Πλειάδες· ή της Ησιόνης που του γέννησε την Ηλέκτρα· ή της Αίθρας που ήταν κόρη του Ωκεανού από την οποία απέκτησε τον  Ύαντα και δώδεκα κόρες.  Ήταν πατέρας πολλών παιδιών ανάμεσα στα οποία ξεχώριζε ο Έσπερος για την ευσέβεια, τη δικαιοσύνη και τον ανθρωπισμό του. Θύελλα τον άρπαξε από το βουνό Άτλας και καταστερίστηκε για την ευσέβεια του. Αναφέρεται και ως πατέρας της Πασιφάης, της Καλυψώς και της αρκαδικής ηρωίδας Μαίρας που του γέννησε ένα γιο, τον  Αύσονα. Τιμωρήθηκε…