Αναρτήσεις

Προβολή αναρτήσεων από Αύγουστος, 2014

O Ορφέας ως αρνητής του Διόνυσου

Εικόνα
Μια ενδιαφέρουσα εκδοχή του μύθου του Ορφέα διασώζει ο Ερατοσθένης στους λεγόμενους Καταστερισμούς (κεφ. 24):
διὰ δὲ τὴν γυναῖκα εἰς Ἅιδου καταβὰς καὶ ἰδὼν τὰ ἐκεῖ οἷα ἦν, τὸν μὲν Διόνυσον οὐκ ἔτι ἐτίμα͵ ὑφ΄ οὗ ἦν δεδοξασμένος͵ τὸν δὲ ῞Ηλιον μέγιστον τῶν θεῶν ἐνόμισεν͵ ὃν καὶ Ἀπόλλωνα προσηγόρευσεν· ἐπεγειρόμενός τε τὴν νύκτα κατὰ τὴν ἑωθινὴν ἐπὶ τὸ ὄρος τὸ καλούμενον Πάγγαιον ἀνιὼν προσέμενε τὰς ἀνατολάς͵ ἵνα ἴδῃ τὸν ῞Ηλιον πρῶτον· ὅθεν ὁ Διόνυσος ὀργισθεὶς αὐτῷ ἔπεμψε τὰς Βασσαρίδας͵ ὥς φησιν Αἰσχύλος ὁ τῶν τραγῳδιῶν ποιητής· αἳ διέσπασαν αὐτὸν καὶ τὰ μέλη ἔρριψαν χωρὶς ἕκαστον· αἱ δὲ Μοῦσαι συναγαγοῦσαι ἔθαψαν ἐπὶ τοῖς καλουμένοις Λειβήθροις.
«(Ο Ορφέας), αφού κατέβηκε στον Άδη για χάρη της γυναίκας του και είδε πώς είχαν τα πράγματα εκεί, δεν τιμούσε πια τον Διόνυσο, χάρη στον οποίο είχε αποκτήσει δόξα, αλλά θεώρησε ως μέγιστο των θεών τον Ήλιο, τον οποίο αποκάλεσε και Απόλλωνα. Σηκωνόταν μέσα στη νύχτα και κατά το πρωί ανέβαινε στο βουνό που λέγεται Παγγαίο και περίμενε την ανατολ…

Τα όργια του Διονύσου και της Κοτυτούς στους χαμένους Ηδωνούς του Αισχύλου

Εικόνα
                Ο Στράβων (10.3.16) στο κεφάλαιο που αφιερώνει στις σχέσεις και τις ομοιότητες που παρουσιάζουν μεταξύ τους οι Θράκες και οι Φρύγες χρησιμοποιεί ως παράδειγμα τις μεγάλες ομοιότητες στη λατρεία, ιδιαίτερα ανάμεσα στην οργιαστική θρακική της Κοτυτούς ή Κότυος και τη φρυγική του Διονύσου. Αξιόπιστος μάρτυρας γι’ αυτό, σύμφωνα με τον Στράβωνα, είναι ο Αισχύλος με τους Ηδωνούς του, ένα χαμένο έργο που ανήκε στην τετραλογία Λυκούργεια:[1]τούτοις δ΄ ἔοικε καὶ τὰ παρὰ τοῖς Θραιξὶ, τά τε Κοτύτεια καὶ τὰ Βενδίδεια͵ παρ΄ οἷς καὶ τὰ Ὀρφικὰ τὴν καταρχὴν ἔσχε. τῆς μὲν οὖν Κοτυτοῦς ἐν τοῖς Ἠδωνοῖς Αἰσχύλος μέμνηται καὶ τῶν περὶ αὐτὴν ὀργιασμῶν <καὶ ταύτηι τὸν Διόνυσον συνάγων>. εἰπὼν γὰρ σεμνὰ Κοτυτοῦς δ΄  ὄργια ἔχοντες  τοὺςπερὶτὸνΔιόνυσονεὐθέωςἐπιφέρει·ὁμὲνἐνχερσὶνβόμβυκαςἔχων͵

Η φύση και η κβάντωση του χρόνου στο Λεύκιππο και το Δημόκριτο

Εικόνα
Ο χρόνος κατά την άποψη των ατομικών φιλοσόφων είναι αδημιούργητος. Δεν έχει αρχή και δε θα έχει τέλος. Η αντίληψη των Ατομικών για το χρόνο αποτελεί αναγκαία συνέπεια του ίδιου του ορισμού τους για τα άτομα: εφόσον τα τελευταία είναι εξ ορισμού αναλλοίωτα και άφθαρτα, δεν μπορεί παρά και ο χρόνος να έχει τα ίδια χαρακτηριστικά μ’ αυτά. Αλλιώς θα έπρεπε να δεχτούμε ότι τα άτομα έχουν γεννηθεί ή ότι θα έχουν ένα τέλος, γεγονός ανεπίτρεπτο για πράγματα που έχουν τις ιδιότητες του παρμενίδειου όντος. Φαίνεται ότι ο Δημόκριτος ανέπτυξε την άποψή του για την αιωνιότητα του χρόνου σε αντίθεση προς τους Πυθαγόρειους και τους Ελεάτες. Οι Πυθαγόρειοι θεωρούσαν ότι όλα τα πράγματα στον κόσμο, μαζί και ο χρόνος, αποτελούν απομιμήσεις και παράγωγα των αριθμών, ενώ οι Ελεάτες νόμιζαν ότι ο χρόνος ως μορφή ύπαρξης της ύλης είναι απατηλός, όπως όλα τα δεδομένα των αισθήσεών μας. Πάντως, οι πηγές δε μας πληροφορούν ρητά για το αν ο Δημόκριτος θεωρούσε το χρόνο ως κάτι ανεξάρτητο από την ύλη ή ως μια …

5 Επιγράμματα για τη μάχη των Θερμοπυλών

Εικόνα
Τέτοιες μέρες, στα τέλη Αυγούστου ή αρχές Σεπτεμβρίου του 480 έγινε η αθάνατη μάχη στις Θερμοπύλες. Στο πολυάνδριον (ομαδικός τάφος) των Θερμοπυλών, όπως μας πληροφορεί ο Στράβων (9.4.2), είχαν στηθεί πέντε στήλες με επιγραφές. Επιγράμματα για τους νεκρούς σώζονται μέσω της λογοτεχνικής παράδοσης.
Ηρόδοτος 7.228 -επίγραμμα του Σιμωνίδη για τον μάντη Μεγιστία που έπεσε στη μάχη των Θερμοπυλών:
Μνῆμα τόδε κλεινοῖο Μεγιστία͵ ὅν ποτε Μῆδοι Σπερχειὸν ποταμὸν κτεῖναν ἀμειψάμενοι͵ μάντιος͵ ὃς τότε Κῆρας ἐπερχομένας σάφα εἰδὼς οὐκ ἔτλη Σπάρτης ἡγεμόνα προλιπεῖν.
Τούτο είναι το μνήμα του ένδοξου Μεγιστία. Αυτόν κάποτε οι Μήδοιτον σκότωσαν περνώντας του Σπερχειού το ποτάμι.Ήταν μάντης και γνώριζε καλά του θανάτου την μοίρα που τότε ερχόταν.Αλλά τον βασιλιά της Σπάρτης να εγκαταλείψει δεν άντεξε.  
Επίγραμμα των Πελοποννησίων (Ηρόδ. 7.228):Μυριάσιν ποτὲ τᾷδε τριακοσίαις ἐμάχοντο ἐκ Πελοποννάσου χιλιάδες τέτορες.
Εδώ πολέμησαν κάποτε, ενάντια σε τρία εκατομμύρια,τέσσερις χιλιάδες άντρες από την Πελοπό…

Οι Άγγελοι ως δεύτερο Φως και το αμέθεκτο της Θείας Ουσίας κατά τον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά

Εικόνα
77. Σ' αυτή τη χάρη και τη λαμπρότητα και την ένωση με το Θεό οι Άγγελοι πλεονεκτούν από τους ανθρώπους. Γι' αυτό και είναι δεύτερες λαμπρότητες, λειτουργοί της άνω Λαμπρότητας. Ακόμη, οι νοερές δυνάμεις και τα λειτουργικά πνεύματα είναι φώτα δεύτερα, απαυγάσματα του Πρώτου Φωτός, και πρώτη φωτεινή φύση μετά την Πρώτη, γιατί φωτίζονται από εκεί. Ο Άγγελος είναι δεύτερο φως, απορροή ή μέθεξη του πρώτου Φωτός. Με την κυκλική τους κίνηση, οι θείοι νόες ενώνονται με τις άναρχες και ατελεύτητες ελλάμψεις του καλού και αγαθού. Γιατί για τους αιωνίους, φως είναι ο ίδιος ο Θεός και τίποτ' άλλο. Και ό,τι είναι για τα αισθητά ο ήλιος, αυτό είναι για τα νοητά ο Θεός. Αυτός είναι το πρώτο και υπέρτατο φως που φωτίζει όλη τη λογική φύση.
94. Όπως το φως του ηλίου είναι αχώριστο από τις ακτίνες του και από τη θερμότητα που μεταδίδεται μ' αυτές, αλλά για όσους απ' αυτούς που το δέχονται είναι τυφλοί, το φως είναι αμέθεκτο και μόνο η μέσω των ακτίνων θερμότητα γίνεται αντιληπτή∙ έτ…

Το επιτάφιο επίγραμμα προς τιμήν των Κορινθίων ηρώων που έπεσαν στη Σαλαμίνα

Εικόνα
       Στην τοποθεσία Αμπελάκι στο νησί της Σαλαμίνας βρέθηκε από τους αρχαιολόγους η μαρμάρινη επιγραφή που έστησαν οι Κορίνθιοι προς τιμήν των νεκρών τους στη ναυμαχία της Σαλαμίνας. Το επίγραμμα περιλαμβάνει δύο στίχους γραμμένους στο αρχαϊκό κορινθιακό ή μεγαρικό αλφάβητο και σε κορινθιακή διάλεκτο:
῏Ο ξέν’, εὔhυδρόν ποκ’ ἐναίομες ἄστυ Qορίνθο,νῦν δ’ hαμὲ Αἴαντος νᾶσος ἔχει Σαλαμίς.
Ωστόσο στη λογοτεχνική παράδοση (Πλούτ., Περί της Ηροδ. κακ. 39 και Δίων Χρυσ. 37, 18) παραδίδονται δύο επιπλέον στίχοι:
ὦξεῖν΄͵εὔυδρόνποτ΄ἐναίομενἄστυΚορίνθου͵νῦνδ΄ἅμ΄ΑἴαντοςνᾶσοςἔχειΣαλαμίς. ἐνθάδεΦοινίσσας